top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po硂縩ik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po硂縩iczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S硂neczne 11 (ul. S. 痚romskiego 11), Krak體-Nowa Huta
Z ksi臋gi gosci
Justyna
Bardzo dzi臋kuj臋 za opiek臋 nade mn膮 i male艅stwem podczas ci膮偶y
wi阠ej...
Ostatnio dodane:

Zaka偶enia grzybicze pochwy

Dro偶d偶yca, razem z nieco rzadziej wyst臋puj膮c膮 rz臋sistkowic膮, jest przyczyn膮 ok. 90 proc. infekcji pochwy. W ostatnich latach obserwowany jest znaczny wzrost liczby zachorowa艅 - przyjmuje si臋, 偶e obecnie co czwarte zaka偶enie jest spowodowane kandydoz膮.

Dro偶d偶yca (kandydoza) razem z rzadszymi nieco przypadkami rz臋sistkowicy jest przyczyn膮 ok. 90 proc. infekcji pochwy. W ostatnich latach obserwowany by艂 znaczny wzrost liczby zachorowa艅 i obecnie przyjmuje si臋, 偶e co czwarte zaka偶enie jest spowodowane grzybic膮.Barier臋 ochronn膮 przed wszelkiego rodzaju infekcjami, w tym grzybiczymi, stanowi odpowiednia mikroflora bakteryjna pochwy. Za utrzymanie prawid艂owego stanu zdrowia pochwy odpowiedzialne s膮 przede wszystkim bakterie j膮 zasiedlaj膮ce. Dominuj膮c膮 rol臋 odgrywaj膮 tu bakterie z rodzaju Lactobacillus (pa艂eczki kwasu mlekowego).

W艣r贸d grzyb贸w dro偶d偶akowatych wyst臋puj膮cych w pochwie, najpowszechniejszym patogenem jest Candida albicans, jednak coraz cz臋艣ciej spotyka si臋 tak偶e inne gatunki z rodzaju Candida jak np. C. tropicalis, C. crusei lub C. glabrata, kt贸re obecnie izoluje si臋 w 1/3 przypadk贸w zaka偶e艅 dro偶d偶akami.

Najcz臋stszymi przyczynami zg艂aszania si臋 kobiet z dro偶d偶yc膮 do ginekologa s膮 up艂awy i 艣wi膮d sromu. Chocia偶 dolegliwo艣ci te wydawa膰 si臋 mog膮 b艂ahe, a kandydoza, w przypadku prawid艂owo funkcjonuj膮cego uk艂adu immunologicznego, nie jest ci臋偶kim zaka偶eniem, to ze wzgl臋du na du偶e rozpowszechnienie i cz臋ste nawroty oraz dokuczliwo艣膰 jest g艂贸wn膮 przyczyn膮 szukania porady lekarskiej (20-40 proc. wszystkich porad). Szczyt zachorowa艅 przypada pomi臋dzy 16. a 30. rokiem 偶ycia, co wi膮偶e si臋 z wysok膮 aktywno艣ci膮 seksualn膮 w tym przedziale wiekowym.

Grzyby dro偶d偶akopodobne wykazuj膮 wybitne powinowactwo do b艂on 艣luzowych oraz wilgotnych powierzchni sk贸ry. Kandydoza objawia si臋 zwykle g臋stymi, serowato-bia艂ymi up艂awami oraz 艣wi膮dem sromu (90 proc. chorych), u 3/4 pacjentek wyst臋puje bolesno艣膰 i pieczenie, zw艂aszcza po stosunku. W niekt贸rych przypadkach up艂awy mog膮 by膰 rzadkie i wodniste, daj膮c charakterystyczny bia艂awy po艂ysk pochwy i sromu. Zaka偶enie mo偶e si臋 tak偶e szerzy膰 na otaczaj膮c膮 sk贸r臋, tworz膮c wykwity na wargach sromowych oraz wewn臋trznej powierzchni ud, za艣 u chorych na cukrzyc臋 - na powierzchni臋 sk贸ry pachwin oraz szpary mi臋dzypo艣ladkowej, przybieraj膮c posta膰 wyprze艅. W badaniu fizykalnym b艂ona 艣luzowa pochwy jest przekrwiona, a srom zaczerwieniony, z otarciami nask贸rka. Up艂awy nie maj膮 zwykle przykrej woni, ani nie s膮 podbarwione, chyba 偶e zaka偶enie ma mieszan膮 etiologi臋.

Je艣li w wywiadzie nie stwierdza si臋 wyst臋powania grzybicy po ka偶dym podaniu antybiotyk贸w, to nie zaleca si臋 rutynowego leczenia przeciwgrzybicznego po antybiotykoterapii.

W wywiadzie nale偶y uwzgl臋dni膰 czas trwania objaw贸w, aktywno艣膰 seksualn膮, wyst臋powanie po stosunku up艂aw贸w o nieprzyjemnej woni, stosowane metody antykoncepcji, og贸lny stan zdrowia, przyjmowane leki, uprzednie dolegliwo艣ci o podobnym charakterze oraz przebyte choroby przenoszone drog膮 p艂ciow膮. Mo偶na mie膰 do czynienia z niezaka藕n膮 etiologi膮 zapalenia pochwy, nale偶y zapyta膰 o to, czy pacjentka nie zmienia艂a ostatnio rodzaju detergent贸w u偶ywanych do prania, a tak偶e o stosowanie perfumowanych 艣rodk贸w higieny intymnej. Nale偶y wykluczy膰 obecno艣膰 chor贸b og贸lnoustrojowych (np. cukrzycy) oraz innych infekcji: dolegliwo艣ci b贸lowe w obr臋bie jamy brzusznej lub miednicy sugeruj膮 istnienie stanu zapalnego miednicy mniejszej, zw艂aszcza, gdy towarzyszy im dysuria czy gor膮czka.

Nadal nierozstrzygni臋ta pozostaje kwestia czy Candida albicans jest w niekt贸rych przypadkach jedynie komensalem narz膮d贸w p艂ciowych, czy te偶 zawsze jest czynnikiem patogennym. Candida, jako komensal obecny jest w 艣rodowisku pochwy w niewielkich skupiskach u prawie 1/3 zdrowych kobiet. Do objawowego zaka偶enia dochodzi, gdy proliferacja powoduje przyleganie kom贸rek grzybni do nab艂onka pochwy. Mimo 偶e u wszystkich kobiet wyst臋puj膮 w surowicy przeciwcia艂a przeciwko C. albicans, nie spe艂niaj膮 one roli ochronnej. Wydaje si臋, 偶e odporno艣膰 kom贸rkowa z udzia艂em granulocyt贸w oboj臋tnoch艂onnych oraz makrofag贸w i limfocyt贸w T jest g艂贸wnym mechanizmem ochronnym. Do nawrotu zaka偶enia dochodzi cz臋sto pod koniec II fazy cyklu, kiedy st臋偶enie progesteronu osi膮ga maksymalne warto艣ci, co ze wzgl臋du na jego immunosupresyjne dzia艂anie os艂abia odporno艣膰 typu kom贸rkowego. Potwierdzeniem tego faktu mo偶e by膰 tak偶e obserwowana zwi臋kszona zachorowalno艣膰 w trakcie ci膮偶y, wynosz膮ca w I trymestrze 10 proc., za艣 w III 23-55 proc.. W 20 proc. czynnikiem powoduj膮cym nawroty kandydozy jest reakcja alergiczna ze strony pochwy na sk艂adniki nasienia, b膮d藕 te偶 stosowane leki.

W przypadku niepowik艂anej dro偶d偶ycy pH pochwy pozostaje zwykle w granicach normy (3,8-4,2).

Nawroty dro偶d偶ycy zdarzaj膮 si臋 u pacjentek bardzo cz臋sto. Przypadki takie wymagaj膮 du偶ej uwagi. Wa偶ne jest, aby w艂a艣ciwie oceni膰 zagadnienia higieny osobistej, takie jak cz臋sto艣膰 k膮pieli i noszenie bielizny z w艂贸kien sztucznych, kt贸ra zatrzymuje wilgo膰 z wydzieliny pochwowej, co predysponuje do infekcji. Nale偶y r贸wnie偶 wykluczy膰 inne stany, typowo zwi膮zane z zaka偶eniem grzybami, jak cukrzyca czy stany obni偶onej odporno艣ci. W ko艅cu nale偶y wykluczy膰 udzia艂 innych czynnik贸w i zaka偶enia mieszane.

Czynniki sprzyjaj膮ce

  • niew艂a艣ciwe praktyki higieniczne (np. u偶ywanie wsp贸lnych r臋cznik贸w, korzystanie z publicznych toalet, a tak偶e nadmierna higiena – np. irygacje pochwy),zbyt cz臋ste podmywanie si臋 przy jednoczesnym u偶yciu p艂yn贸w o dzia艂aniu dezynfekuj膮cym ci膮g艂e u偶ywanie tampon贸w podczas okresu,noszenie bielizny z w艂贸kien syntetycznych
    • stosowanie antykoncepcji hormonalnej
    • oty艂o艣膰
    • HIV
    • steroidoterapia
  • niedoczynno艣膰 tarczycy, przytarczyc, nadnerczy
  • nowotwory z艂o艣liwe
  • ci膮偶a,
  • cukrzyca,
  • przyjmowanie antybiotyk贸w,
  • terapia hormonalna,
  • os艂abienie, przem臋czenie, stres.

    Prawid艂owe leczenie przyczynowe powinno opiera膰 si臋 na starannie postawionej diagnozie, dla kt贸rej najwa偶niejsze jest rozumienie patofizjologii up艂aw贸w. Leczenie dopochwowe najcz臋艣ciej prowadzi si臋 stosuj膮c nystatyn臋 lub antybiotyk polienowy - natamycyn臋. Skuteczniejsze wydaj膮 si臋 by膰 pochodne azolowe - klotrimazol, mikonazol czy te偶 ekonazol. Czas leczenia wynosi 艣rednio ok. 2 tyg. Mo偶na stosowa膰 tak偶e jednorazowe podanie du偶ej dawki leku. Skuteczno艣膰 terapii pochodnymi azolowymi jest do艣膰 wysoka - 64-98 proc. wylecze艅.

    Trwaj膮 badania nad zastosowaniem doustnych preparat贸w antyhistaminowych w nawracaj膮cych grzybicach, zw艂aszcza w przypadku kobiet, u kt贸rych podejrzewa si臋 alergiczne t艂o dro偶d偶ycy.

    Po leczeniu przeciwgrzybicznym w celu uzupe艂nienia flory bakteryjnej powinno stosowa膰 si臋 preparaty b臋d膮ce zawiesin膮 pa艂eczek kwasu mlekowego. Wed艂ug niekt贸rych autor贸w mo偶na te偶 stosowa膰 je przewlekle w przypadku nawrot贸w grzybicy dopochwowo, co 3. noc przez 6 mies. mlekowego.

    Na szczeg贸lne podkre艣lenie zas艂uguje fakt, i偶 ok. 15 proc. C. albicans jest niepodatna na leczenie najcz臋艣ciej stosowanymi imidazolami (np. klotrimazol, mikonazol). Niekt贸re szczepy C. albicans hodowane in vitro s膮 bardziej podatne na triazole (np. flukonazol, terkonazol) ni偶 na imidazole. Kolejn膮 przyczyn膮 niepowodze艅 leczenia, opr贸cz oporno艣ci, jest fakt, 偶e u ok. 15 proc. kobiet utrzymuje si臋 rezerwuar dro偶d偶y w przewodzie pokarmowym. Oczywiste jest, 偶e lek podany dopochwowo nie si臋ga 藕r贸d艂a infekcji u tych pacjentek. Istotne klinicznie jest 艂膮czenie leczenia og贸lnego i miejscowego w przypadku cz臋stych nawrot贸w celem usuni臋cia zaka偶enia w obr臋bie przewodu pokarmowego. W tych przypadkach wskazane jest podawanie doustne nystatyny lub pimafucinu. Zalecana jest tak偶e modyfikacja nawyk贸w 偶ywieniowych i codzienne spo偶ywanie kefiru lub jogurtu zawieraj膮cego 偶ywe kultury bakteryjne.

  • << wstecz   dalej >>

    Powy偶szy artyku艂 przeznaczony jest do cel贸w dydaktycznych i jest kompilacj膮 wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do艣wiadczenia, cytat贸w z artyku艂贸w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk艂adach i prezentacjach wyg艂aszanych na konferencjach medycznych. Jednocze艣nie zaznaczam, 偶e nie roszcz臋 sobie praw autoskich do powy偶szego artyku艂u.

    T膮 stron臋 odwiedzi艂o ju偶
    8108549 os贸b