top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po│o┐nik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po│o┐niczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S│oneczne 11 (ul. S. »eromskiego 11), Krakˇw-Nowa Huta
Z ksi─Ögi gosci
Kinga
Bardzo dzi─Ökujemy za prowadzenie ci─ů┼╝y. Bywa┼éo r├│┼╝nie z samopoczuciem, Ale mimo wszystko okres
wiŕcej...
Ostatnio dodane:

Aktywno┼Ť─ç fizyczna zalecana kobietom w ci─ů┼╝y.

Opieka nad kobiet─ů w ci─ů┼╝y jest odpowiedzialnym, wymagaj─ůcym i wieloaspektowym zadaniem. Lekarz opiekuj─ůcy si─Ö ci─Ö┼╝arn─ů musi udzieli─ç jej wyczerpuj─ůcych informacji r├│wnie┼╝ w zakresie dozwolonej w ci─ů┼╝y aktywno┼Ťci fizycznej. Zar├│wno przysz┼éa matka jak i p┼é├│d odnosz─ů korzy┼Ťci z odpowiednio dobranej aktywno┼Ťci fizycznej w adekwatnym nat─Ö┼╝eniu. Wszystkim kobietom w ci─ů┼╝y nale┼╝y zaleca─ç wykonywanie ─çwicze┼ä niezale┼╝nie od tego czy wcze┼Ťniej prowadzi┼éy aktywny tryb ┼╝ycia. Mimo obaw, ┼╝e fizjologiczne zmiany zachodz─ůce w ciele kobiety ci─Ö┼╝arnej mog─ů nara┼╝a─ç j─ů na wi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç uraz├│w sportowych, brak na to danych p┼éyn─ůcych z bada┼ä klinicznych.

W ciele kobiety ci─Ö┼╝arnej zachodzi szereg zmian zwi─ůzanych z rozwojem ci─ů┼╝y, kt├│re wp┼éywaj─ů na wydolno┼Ť─ç fizyczn─ů i bezpiecze┼ästwo wykonywania ─çwicze┼ä. Jedn─ů ze zmian jest wzrost wagi kobiety. Prowadzi on do zwi─Ökszonego obci─ů┼╝enia staw├│w ko┼äczyn dolnych i kr─Ögos┼éupa. Dochodzi r├│wnie┼╝ do zmian w postawie i przemieszczenia punktu ci─Ö┼╝ko┼Ťci cia┼éa ci─Ö┼╝arnej. To sprawia, ┼╝e trudniej jest ci─Ö┼╝arnej utrzyma─ç r├│wnowag─Ö. Dochodzi do pog┼é─Öbienia lordozy l─Öd┼║wiowej, co cz─Östo wi─ů┼╝e si─Ö z b├│lami plec├│w. Na skutek dzia┼éania estrogen├│w i relaksyny dochodzi do zwi─Ökszenia wiotko┼Ťci w stawach z powodu zmian w napi─Öciu i strukturze wi─Özade┼é . Dochodzi tak┼╝e do zmian w uk┼éadach sercowo-naczyniowym i oddechowym. Zwi─Öksza si─Ö zapotrzebowanie na tlen w spoczynku. Podczas wysi┼éku fizycznego ┼éatwiej dochodzi do spadku pH krwi.

Istnieje jeszcze wiele zagadnie┼ä zwi─ůzanych ze zmianami fizjologicznymi w ci─ů┼╝y oraz bezpiecze┼ästwem wykonywania ─çwicze┼ä przez ci─Ö┼╝arne, na kt├│re brak jednoznacznych odpowiedzi. Dotycz─ů one mi─Ödzy innymi termoregulacji ci─Ö┼╝arnych przy wysi┼éku fizycznym. U kobiet podczas aktywno┼Ťci fizycznej temperatura cia┼éa ro┼Ťnie o oko┼éo 1,5 stopnia Celsjusza i nast─Öpnie stabilizuje si─Ö, je┼Ťli warunki ┼Ťrodowiskowe pozwalaj─ů odda─ç nadmiar ciep┼éa na zewn─ůtrz. Na modelach zwierz─Öcych obserwowano, ┼╝e wzrost temperatury o wi─Öcej ni┼╝ 1,5 stopnia Celsjusza powoduje zaburzenia embriogenezy w pierwszym trymestrze ci─ů┼╝y. Jednak brak jest dowod├│w na teratogenne dzia┼éanie wzrostu temperatury u ludzi . Kolejnym nierozwi─ůzanym zagadnieniem jest wp┼éyw ─çwicze┼ä na czynno┼Ť─ç skurczow─ů macicy. Brak jest jednoznacznych dowod├│w na brak zwi─ůzku mi─Ödzy aktywno┼Ťci─ů fizyczn─ů i wzrostem czynno┼Ťci skurczowej macicy, dlatego ci─Ö┼╝arnym zagro┼╝onym porodem przedwczesnym zalecza si─Ö oszcz─Ödzaj─ůcy tryb ┼╝ycia . W przesz┼éo┼Ťci istnia┼éa r├│wnie┼╝ obawa, ┼╝e aktywno┼Ť─ç fizyczna ci─Ö┼╝arnych mo┼╝e spowalnia─ç wzrost wewn─ůtrzmaciczny p┼éodu. Obecnie dane wskazuj─ů na to, ┼╝e przy zachowaniu odpowiedniej diety, uwzgl─Ödniaj─ůcej zwi─Ökszone zapotrzebowanie energetyczne w ci─ů┼╝y, ─çwiczenia nie wp┼éywaj─ů na wzrost wewn─ůtrzmaciczny p┼éodu . Co wi─Öcej, istniej─ů doniesienia, ┼╝e siedz─ůcy tryb ┼╝ycia ci─Ö┼╝arnej wi─ů┼╝e si─Ö z ni┼╝sz─ů mas─ů urodzeniow─ů . Nie wykazano r├│wnie┼╝ po┼Ťrednich dowod├│w na niedotlenienie p┼éod├│w podczas aktywno┼Ťci fizycznej matek. W czasie wysi┼éku fizycznego obserwowano jedynie niewielki wzrost cz─Östo┼Ťci pracy serca u p┼éod├│w (10-30 uderze┼ä/minut─Ö) lub sporadycznie bradykardi─Ö, prawdopodobnie na skutek wzrostu napi─Öcia nerwu b┼é─Ödnego. Po zaprzestaniu wysi┼éku cz─Östo┼Ť─ç pracy serca p┼éod├│w wraca┼éa do warto┼Ťci wyj┼Ťciowych.

Dodatkowo wydaje si─Ö, ┼╝e brak aktywno┼Ťci fizycznej w ci─ů┼╝y ma wiele niekorzystnych nast─Öpstw. Zaliczy─ç do nich nale┼╝y os┼éabienie si┼éy mi─Ö┼Ťniowej i spadek wydolno┼Ťci fizycznej, nadmierny przyrost masy cia┼éa w ci─ů┼╝y, zwi─Ökszone ryzyko pojawienia si─Ö cukrzycy ci─ů┼╝owej i nadci┼Ťnienia indukowanego ci─ů┼╝─ů, rozw├│j ┼╝ylak├│w ko┼äczyn dolnych czy zakrzepicy ┼╝ylnej, cz─Östsze wyst─Öpowanie duszno┼Ťci, b├│lu plec├│w oraz gorszej kondycji psychicznej . Regularny wysi┼éek fizycznych mo┼╝e pom├│c utrzyma─ç prawid┼éowe poziomy glikemii u kobiet choruj─ůcych na cukrzyc─Ö ci─Ö┼╝arnych, szczeg├│lnie u tych z BMI > 33 .

Zalecenia

Wytyczne Kanadyjskiego Towarzystwa Po┼éo┼╝nik├│w i Ginekolog├│w zalecaj─ů by kobiety, kt├│re przed ci─ů┼╝─ů uprawia┼éy siedz─ůcy tryb ┼╝ycia lub rzadko ─çwiczy┼éy zaczyna┼éy od 15 minut ─çwicze┼ä dziennie i stopniowo zwi─Öksza┼éy czas ─çwiczenia do 30 minut . Z kolei Ameryka┼äskie Towarzystwo Po┼éo┼╝nik├│w i Ginekolog├│w zaleca uprawianie aktywno┼Ťci fizycznych o umiarkowanym nat─Ö┼╝eniu przez 30 minut lub wi─Öcej dziennie . Istniej─ů doniesienia m├│wi─ůce o bezpiecze┼ästwie wysi┼ék├│w trwaj─ůcych nawet do 150 minut . Kobiety wcze┼Ťniej aktywne fizycznie mog─ů dalej ─çwiczy─ç regularnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem prowadz─ůcym. Kanadyjskie Towarzystwo Po┼éo┼╝nik├│w i Ginekolog├│w zaleca wybieranie sport├│w aerobowych w szczeg├│lno┼Ťci takich, kt├│re minimalizuj─ů ryzyko upadku i doznania urazu. Proponuj─ů takie aktywno┼Ťci jak szybki marsz, jazda na rowerze stacjonarnym, biegi narciarskie czy wodny aerobik. Za bezpieczne uwa┼╝a si─Ö tak┼╝e progresywne ─çwiczenia wzmacniaj─ůce z czynnym oporem, ─çwiczenia rozci─ůgaj─ůce, yog─Ö oraz chi┼äskie ─çwiczenia qi gong . Wykonywanie przez ci─Ö┼╝arn─ů ─çwiczenia nie powinny by─ç zbyt intensywne. Zaleca si─Ö utrzymywanie wysi┼éku pomi─Ödzy 12-14 punktem skali Borga. U┼╝ytecznym sposobem na pomiar wielko┼Ťci wysi┼éku jest pr├│ba rozmowy podczas ─çwicze┼ä. Je┼Ťli ci─Ö┼╝arna mo┼╝e swobodnie rozmawia─ç podczas wysi┼éku, to znaczy, ┼╝e jego intensywno┼Ť─ç nie jest za wysoka . Z kolei wytyczne ameryka┼äskie okre┼Ťlaj─ů umiarkowany wysi┼éek fizyczny, jako taki, kt├│ry odpowiada szybkiemu marszowi . Wytyczne ameryka┼äskie nie zalecaj─ů wykorzystywania t─Ötna do monitorowania intensywno┼Ťci wykonywanego wysi┼éku. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e ci─Ö┼╝arnym nie wolno nurkowa─ç, poniewa┼╝ grozi to rozwojem choroby dekompensacyjnej i zatorem gazowym u p┼éodu. Szczeg├│ln─ů ostro┼╝no┼Ť─ç nale┼╝y zachowa─ç przy uprawianiu jazdy konnej, je┼║dzie na nartach, grze w hockey’a, gimnastyce artystycznej oraz je┼║dzie na rowerze. Sporty te wi─ů┼╝─ů si─Ö z ryzykiem utraty r├│wnowagi, szczeg├│lnie w 2 i 3 trymestrze ci─ů┼╝y, gdy ci─Ö┼╝arna macica zmienia punkt ci─Ö┼╝ko┼Ťci cia┼éa, i wi─ů┼╝─ů si─Ö ze zwi─Ökszonym ryzykiem upadku Kobiety trenuj─ůce zawodowo chc─ůce kontynuowa─ç treningi w ci─ů┼╝y powinny pozostawia─ç pod opiek─ů lekarza i z nim konsultowa─ç ilo┼Ť─ç i intensywno┼Ť─ç wykonywanego wysi┼éku .

Szczeg├│lnie atrakcyjne dla ci─Ö┼╝arnych mog─ů okaza─ç si─Ö ─çwiczenia w wodzie takie jak p┼éywanie czy wodny aerobik. Badania wykaza┼éy, ┼╝e wysi┼éek fizyczny w wodzie nie wywiera negatywnego wp┼éywu na rozw├│j p┼éodu, natomiast ma wiele korzystnych dzia┼éa┼ä dla matki. ─ćwiczenie w ┼Ťrodowisku wodnym minimalizuje mo┼╝liwo┼Ť─ç upadk├│w, a zatem i uraz├│w kostno-stawowych. Dodatkowo ┼Ťrodowisko wodne zmniejsza obrz─Öki ko┼äczyn dolnych. Ci┼Ťnienie wody sprzyja przemieszczanie si─Ö p┼éynu pozakom├│rkowego do ┼Ťwiat┼éa naczy┼ä. ┼Ürodowisko wodne zapobiega te┼╝ ewentualnemu przegrzaniu podczas wysi┼éku fizycznego.

Mo┼╝liwo┼Ť─ç ponownego rozpocz─Öcia wykonywania ─çwicze┼ä po porodzie zale┼╝y od sposobu rozwi─ůzania ci─ů┼╝y oraz ewentualnych powik┼éa┼ä i powinna by─ç om├│wiona z lekarzem prowadz─ůcym. Zazwyczaj ograniczenie aktywno┼Ťci fizycznej powinno obejmowa─ç 4-6 tygodni po porodzie. Jednak kobiety, kt├│re mia┼éy w ci─ů┼╝y rzucawk─Ö lub stan przedrzucawkowy, ci─Ö┼╝kie obra┼╝enia krocza, ci─Ö┼╝kie nadci┼Ťnienie wywo┼éane ci─ů┼╝─ů, chorob─Ö w─ůtroby lub nerek zwi─ůzan─ů z ci─ů┼╝─ů lub istotn─ů hemodynamicznie wad─Ö serca powinny dodatkowo skonsultowa─ç si─Ö z lekarzem przed rozpocz─Öciem aktywno┼Ťci fizycznej . Warto pami─Öta─ç, ┼╝e odpowiednie ─çwiczenia dna miednicy mog─ů przyczyni─ç si─Ö do zmniejszenia ryzyka nietrzymania moczu w przysz┼éo┼Ťci . Aktywno┼Ť─ç fizyczna pozwala r├│wnie┼╝ kobietom szybciej osi─ůgn─ů─ç sylwetk─Ö sprzed ci─ů┼╝y, wzmacnia mi─Ö┼Ťnie brzucha i redukuje l─Ök . Kobiety utrzymuj─ůce umiarkowan─ů aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů mog─ů karmi─ç piersi─ů. Taka aktywno┼Ť─ç fizyczna nie ma wp┼éywu na sk┼éad mleka, jego warto┼Ť─ç energetyczn─ů ani na wzrost dzieci nim karmionych. Istniej─ů doniesienia, ┼╝e bardzo intensywny wysi┼éek fizyczny wi─ů┼╝e si─Ö ze wzrostem st─Ö┼╝enia kwasu mlekowego w mleku jednak nie wp┼éywa to na rozw├│j dzieci .

Przeciwskazania do wysi┼éku fizycznego w ci─ů┼╝y

Do bezwzgl─Ödnych przeciwskaza┼ä nale┼╝─ů:

  • P─Ökni─Öcie b┼éon p┼éodowych
  • Zagro┼╝enie porodem przedwczesnym
  • Nadci┼Ťnienie obecne w ci─ů┼╝y
  • Niewydolno┼Ť─ç cie┼Ťniowo-szyjkowa
  • Upo┼Ťledzenie wzrastania p┼éodu
  • Ci─ů┼╝a wielop┼éodowa (trojaczki i liczniejsze)
  • ┼üo┼╝ysko przoduj─ůce obserwowane powy┼╝ej 28 tygodnia ci─ů┼╝y
  • Przewlek┼ée krwawienie z dr├│g rodnych w 2 i 3 trymestrze ci─ů┼╝y
  • ┼╣le kontrolowana cukrzyca typu I, ┼║le kontrolowana choroba tarczycy, ci─Ö┼╝kie choroby sercowo-
  • naczyniowe, ci─Ö┼╝kie choroby p┼éuc, inne ci─Ö┼╝kie choroby og├│lnoustrojowe .

Do wzgl─Ödnych przeciwskaza┼ä nale┼╝─ů:

  • Poronienie samoistne w wywiadzie
  • Por├│d przedwczesny w wywiadzie
  • ┼üagodne lub umiarkowane schorzenia uk┼éadu sercowo-naczyniowego
  • ┼üagodne lub umiarkowane choroby p┼éuc
  • Niedokrwisto┼Ť─ç (Hb<100 g/l)
  • Niedo┼╝ywienie lub zaburzenia jedzenia
  • Ci─ů┼╝a bli┼║niacza powy┼╝ej 28 tygodnia

Ameryka┼äskie Towarzystwo Po┼éo┼╝nik├│w i Ginekolog├│w dodaje lub doprecyzowuje kolejne wzgl─Ödne przeciwskazania zaliczaj─ůc do nich: niezdiagnozowane zaburzenia rytmu serca u matki, przewlekle zapalenie oskrzeli, oty┼éo┼Ť─ç olbrzymi─ů, ograniczenia ortopedyczne, ci─Ö┼╝kie uzale┼╝nienie od palenia papieros├│w .

Bezpieczeństwo

Przede wszystkim przed zaleceniem utrzymywania odpowiedniej aktywno┼Ťci fizycznej nale┼╝y przeprowadzi─ç szczeg├│┼éowe badanie podmiotowe i przedmiotowe celem wykluczenia obecno┼Ťci przeciwskaza┼ä wymienionych powy┼╝ej. Nast─Öpnie nale┼╝y poinformowa─ç ci─Ö┼╝arn─ů jakie ─çwiczenia mo┼╝e wykonywa─ç. Szczeg├│ln─ů uwag─Ö nale┼╝y zwr├│ci─ç na objawy niepokoj─ůce, kt├│re powinny sk┼éoni─ç ci─Ö┼╝arn─ů do natychmiastowego zaprzestania ─çwicze┼ä i kontaktu z lekarzem prowadz─ůcym lub izb─ů przyj─Ö─ç najbli┼╝szego szpitala. Nale┼╝─ů do nich:

  • Krwawienie z dr├│g rodnych
  • Duszno┼Ť─ç obecna przed wysi┼ékiem
  • Zawroty g┼éowy
  • B├│le g┼éowy
  • B├│le w klatce piersiowej
  • S┼éabo┼Ť─ç mi─Ö┼Ťni
  • B├│l lub opuchlizna ko┼äczyn dolnych (nale┼╝y wykluczy─ç zmiany zakrzepowo-zatorowe)
  • Oznaki porodu przedwczesnego (np. bolesne skurcze macicy)
  • S┼éabiej wyczuwalne ruch p┼éodu
  • Wyciek p┼éynu owodniowego

Nale┼╝y r├│wnie┼╝ przypomnie─ç ci─Ö┼╝arnej by ogranicza┼éa do minimum ─çwiczenia w pozycji le┼╝─ůcej na grzbiecie po 1 trymestrze z powodu zmniejszonego powrotu ┼╝ylnego do serca na skutek ucisku ci─Ö┼╝arnej macicy na ┼╝y┼é─Ö g┼é├│wn─ů doln─ů. Skutkiem tego jest zmniejszona obj─Öto┼Ť─ç wyrzutowa serca i mo┼╝liwo┼Ť─ç zmniejszonego dop┼éywu krwi do naczy┼ä macicznych i p─Öpowinowych. Do zmniejszonej obj─Öto┼Ťci wyrzutowej mo┼╝e r├│wnie┼╝ prowadzi─ç d┼éugotrwa┼ée znajdowanie si─Ö w pozycji stoj─ůcej. Nale┼╝y powiedzie─ç ci─Ö┼╝arnej, ┼╝e tej pozycji r├│wnie┼╝ nale┼╝y unika─ç .

Podsumowuj─ůc ka┼╝dej ci─Ö┼╝arnej nale┼╝y zaleci─ç wykonywanie wysi┼ék├│w fizycznych o umiarkowanym nat─Ö┼╝eniu w wi─Ökszo┼Ť─ç lub wszystkie dni tygodnia. Aktywno┼Ť─ç fizyczna niesie wiele korzy┼Ť─ç dla matki, zar├│wno fizycznych jak i psychicznych. Obecnie dost─Öpne badania pozwalaj─ů stwierdzi─ç, ┼╝e dla wi─Ökszo┼Ťci kobiet ci─Ö┼╝arnych umiarkowana aktywno┼Ť─ç fizyczna jest bezpieczna i nie wi─ů┼╝e si─Ö z zagro┼╝eniem ci─ů┼╝y ani upo┼Ťledzeniem rozwoju p┼éodu.

Źródło: na podstawie prasy medycznej

<< wstecz   dalej >>

Powy┼╝szy artyku┼é przeznaczony jest do cel├│w dydaktycznych i jest kompilacj─ů wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do┼Ťwiadczenia, cytat├│w z artyku┼é├│w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk┼éadach i prezentacjach wyg┼éaszanych na konferencjach medycznych. Jednocze┼Ťnie zaznaczam, ┼╝e nie roszcz─Ö sobie praw autoskich do powy┼╝szego artyku┼éu.

T─ů stron─Ö odwiedzi┼éo ju┼╝
7488189 os├│b