top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po│o┐nik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po│o┐niczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S│oneczne 11 (ul. S. »eromskiego 11), Krakˇw-Nowa Huta
Z ksi─Ögi gosci
Kinga
Bardzo dzi─Ökujemy za prowadzenie ci─ů┼╝y. Bywa┼éo r├│┼╝nie z samopoczuciem, Ale mimo wszystko okres
wiŕcej...
Ostatnio dodane:

Zaburzenia miesi─ůczkowania
Wi─Ökszo┼Ťc kobiet prze┼╝ywa pewne niedogodno┼Ťci zwi─ůzane z miesi─ůczk─ů, np. niewielkie skurcze trwaj─ůce dzie┼ä lub dwa. S─ů jednak takie, kt├│re cierpi─ů z powodu nieregularno┼Ťci cyklu, wywo┼éuj─ůcych co mi─Ösi─ůc silne b├│le.

Co to jest?

Najcz─Östrze zaburzenia miesi─ůczkowania to b├│le o charakterze skurcz├│w (dysmenorrhoea), silne lub przed┼éu┼╝aj─ůce si─Ö krwawienia (menorrhagia), brak miesi─ůczki lub miesi─ůczki nieregularne (amenorrhoea). Najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ů one wtedy, kiedy w organizmach kobiet zachodz─ů zmiany hormonalne /w okresie dojrzewania lub w okresie przedmenopauzalnym/.

Amenorrhoe - Zmniejsza si─Ö cz─Östo┼Ť─ç i obfito┼Ť─ç krwawie┼ä miesi─Öcznych. Wynika to ze zmniejszonej produkcji estrogen├│w i progesteronu, kt├│re s┼éabiej oddzia┼éuj─ů na b┼éon─Ö ┼Ťluzow─ů jamy macicy. Potrzeba wi─Öc d┼éu┼╝szego czasu aby odbudowa─ç j─ů i w ten spos├│b przygotowa─ç materia┼é, kt├│ry z┼éuszczy si─Ö podczas krwawienia miesi─Öcznego.

Menorrhagiae - Niekiedy spotyka si─Ö dok┼éadnie odwrotn─ů posta─ç krwawie┼ä w okresie przedmenopauzalnym w postaci bardzo obfitych i cz─Östych miesi─ůczek. Wynika to z braku zr├│wnowa┼╝enia pomi─Ödzy st─Ö┼╝eniem estrogen├│w, kt├│re pobudzaj─ů wzrost ┼Ťluz├│wki i progesteronu, kt├│ry powoduje jej zanik. S─ů to tak zwane krwawienia czynno┼Ťciowe. Powstaj─ů one z powodu wyst─Öpowania tzw. cykli bezowulacyjnych, gdzie nie ma jajeczkowanie i owulacji, a p─Öcherzyk jajnikowy staje si─Ö p─Öcherzykiem przetrwa┼éym stale produkuj─ůcym estrogeny. Niezr├│wnowa┼╝one estrogeny doprowadzaj─ů do znacznego przerostu b┼éony ┼Ťluzowej macicy i poniewa┼╝ jest ona nadmiernie rozro┼Ťni─Öta, jej wierzchnia warstwa nie jest dostatecznie od┼╝ywiona i ┼Ťluz├│wka z┼éuszcza si─Ö co daje obraz przewlek┼éych plamie┼ä i krwawie┼ä.

Dysmenorrhoe - b├│le pojawiaj─ů si─Ö przed lub na pocz─ůtku miesi─ůczki - cz─Ö┼Ťciej u kobiet, kt├│re nie rodzi┼éy. W przypadku silnego b├│lu potrzebna jest pomoc lekarska, gdy┼╝ przyczynami zaburzenia mog─ů by─ç mi─Ö┼Ťniaki, stany zapalne przydatk├│w, zrosty pozapalne, jak i te┼╝ np.: zaburzenia pracy jelit, kamica dr├│g moczowych.

Oligomenorrhoe - Nieregularne, d┼éugie cykle (powy┼╝ej 35 dni), po┼é─ůczone z brakiem menstruacji - powodem braku okresu (opr├│cz ci─ů┼╝y) najcz─Ö┼Ťciej jest brak owulacji. Za dysfunkcj─Ö owulacji odpowiadaj─ů m.in.:
- torbiele jajnik├│w
- niedoczynno┼Ť─ç, nadczynno┼Ť─ç tarczycy
- menopauza i inne.

Plamienia mi─Ödzy miesi─ůczkami - Ma┼ée krwawienia w okresie oko┼éoowulacyjnym mog─ů by─ç czym┼Ť normalnych, ale cz─Östo s─ů objawem powa┼╝nych schorze┼ä m.in.:
- chor├│b przenoszonych drog─ů p┼éciow─ů,
- nowotworu narz─ůd├│w rodnych,
- schorzeń tarczycy.

Napi─Öcie przedmiesi─ůczkowe (PSM) - jest to zesp├│┼é dolegliwo┼Ťci, kt├│re znacznie obni┼╝aj─ů samopoczucie i wi─ů┼╝e si─Ö z takimi objawami jak:
  - tr─ůdzik, wypryski sk├│rne
  - zatrzymywanie wody, obrz─Öki- wzd─Öcia i b├│l brzucha
  - ospa┼éo┼Ť─ç, zm─Öczenie, dra┼╝liwo┼Ť─ç
  - dekoncentracja, zmienno┼Ť─ç nastroj├│w

S─ů to dolegliwo┼Ťci znacznie obni┼╝aj─ůce jako┼Ť─ç ┼╝ycia, a mo┼╝na je w du┼╝ym stopniu zniwelowa─ç.

Zaburzenia miesi─ůczkowania u m┼éodych kobiet i dziewcz─ůt stanowi─ů istotny problem dla lekarza praktyka.  Wykazano, ┼╝e najwi─Öksze ryzyko wyst─ůpienia rzadkich miesi─ůczek lub wt├│rnego braku miesi─ůczki istnieje u kobiet bardzo m┼éodych<=16,4 roku ┼╝ycia. Pierwsza miesi─ůczka - menarche pojawia si─Ö mi─Ödzy 11 a 15 rokiem ┼╝ycia. Zwykle jest to krwawienie spowodowane spadkiem poziomu estrogen├│w, jajeczkowanie jeszcze najcz─Ö┼Ťciej nie wyst─Öpuje. Regularno┼Ť─ç miesi─ůczkowania ustala si─Ö zazwyczaj w ok. 14 miesi─Öcy po menarche, a bolesne miesi─ůczki pojawiaj─ů si─Ö zwykle w 10 miesi─Öcy po rozpocz─Öciu miesi─ůczkowania. Okres po pierwszej miesi─ůczce - postmenarche charakteryzuje si─Ö cyklami bezowulacyjnymi, stabilizacja cykli nast─Öpuje po 2-3 latach. Krwawienie z macicy mo┼╝e by─ç fizjologiczne tzn. miesi─ůczkowe, lub niemiesi─ůczkowe, nie jest ono w├│wczas prawid┼éowe i nale┼╝y wyja┼Ťni─ç przyczyn─Ö jego wyst─ůpienia. Prawdziwe krwawienie miesi─ůczkowe wyst─Öpuje wtedy gdy pod wp┼éywem endogennych hormon├│w jajnika nast─ůpi┼é wzrost b┼éony ┼Ťluzowej macicy, uleg┼éa ona przemianie wydzielniczej, a nast─Öpnie na skutek spadku poziomu hormon├│w, z┼éuszczeniu. Zgodnie z t─ů definicj─ů w cyklach bezowulacyjnych i w okresie stosowania pigu┼éki antykoncepcyjnej wyst─Öpuj─ů krwawienia z odstawienia. Nieustabilizowana czynno┼Ť─ç uk┼éadu podwzg├│rze-przysadka-jajnik u dojrzewaj─ůcych dziewcz─ůt jest cz─Östo przyczyn─ů niewydolno┼Ťci lutealnej, przebiegaj─ůcej w postaci: oligomenorrhoea, metrorrhagia juwenilis,mastopatia.Cz─Östo wyst─Öpuj─ůca niedomoga lutealna u m┼éodych kobiet, mo┼╝e by─ç korygowana gestagenami (1, 4). Rzadkie miesi─ůczkowanie lub brak miesi─ůczki pojawia─ç si─Ö mo┼╝e w przypadku wzmo┼╝onej aktywno┼Ťci fizycznej, tak jak bieganie d┼éugodystansowe, gimnastyka, balet, p┼éywanie oraz w korelacji ze stanem psychicznym pacjentki. Nie powinno si─Ö normalizowa─ç zaburzonych krwawie┼ä miesi─ůczkowych przy pomocy tabletek hormonalnych, nie wyja┼Ťniwszy uprzednio przyczyny tych nieprawid┼éowo┼Ťci. Stosuj─ůc antykoncepcj─Ö hormonaln─ů wp┼éywamy na czynno┼Ť─ç osi podwzg├│rze-przysadka-jajnik Je┼╝eli w okresie pokwitania nie dosz┼éo do pe┼énego rozwoju funkcji sprz─Ö┼╝enia zwrotnego, po d┼éugotrwa┼éym stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych, po ich odstawieniu mo┼╝e nie nast─ůpi─ç samoistna normalizacja czynno┼Ťci osi.

Na przestrzeni ostatnich dw├│ch stuleci obserwujemy wyra┼║ne przyspieszenie tempa rozwoju, stwierdzono np. ┼╝e w ci─ůgu ostatnich dziesi─Öcioleci u dziewcz─ůt warszawskich menarche pojawia si─Ö wcze┼Ťniej o 2,3 miesi─ůca na ka┼╝de 10 lat. Okres pokwitania jest to czas niezwykle gwa┼étownych przemian psychicznych, wzrasta intensywno┼Ť─ç uczu─ç, labilno┼Ť─ç, zmienno┼Ť─ç nastroj├│w. Taka m┼éodziutka kobieta odczuwa nieodpart─ů potrzeb─Ö uniezale┼╝nienia si─Ö od doros┼éych, a z drugiej strony bardzo pragnie ich zrozumienia i opieki. Narastaj─ůcy pop─Öd p┼éciowy powoduje, ┼╝e dziewczyna d─ů┼╝y do wzajemnego zbli┼╝enia z partnerem, rodzi si─Ö problem antykoncepcji, dob├│r odpowiedniej metody zapobiegania niechcianej ci─ů┼╝y - to jest r├│wnie trudne zadanie, nale┼╝y uwa┼╝a─ç by nie zaburzy─ç u nich fizjologicznych etap├│w rozwoju i jednocze┼Ťnie zapewni─ç im ochron─Ö przed niechcian─ů ci─ů┼╝─ů. W pocz─ůtkowej fazie pokwitania nast─Öpuje znaczny wzrost wydzielania gonadotropin, kt├│re pobudzaj─ů jajniki do wzmo┼╝onej syntezy i uwalniania hormon├│w p┼éciowych: estrogen├│w i progesteronu. Mechanizm zapocz─ůtkowuj─ůcy pokwitanie nie zosta┼é w pe┼éni wyja┼Ťniony. W dzieci┼ästwie zahamowana jest o┼Ť podwzg├│rze-przysadka-jajnik, jest to zahamowanie czynno┼Ťciowe - niewydolno┼Ť─ç wydzielania gonadoliberyny. Prawdopodobnie wzrost syntezy Gn-RH wymaga metabolicznych sygna┼é├│w z organizmu, ┼Ťwiadcz─ůcych o jego og├│lnej dojrza┼éo┼Ťci np. poziom insuliny wp┼éywa na dost─Öpno┼Ť─ç aminokwas├│w koniecznych do syntezy neuroprzeka┼║nik├│w.Je┼Ťli zbyt wcze┼Ťnie zdecydowali┼Ťmy si─Ö na wkroczenie z antykoncepcj─ů hormonaln─ů mogliby┼Ťmy spowodowa─ç ca┼ékowite zahamowanie podwzg├│rza.. Osi─ůgni─Öcie odpowiedniej masy cia┼éa jest wa┼╝nym czynnikiem warunkuj─ůcym menarche. Jest to niezwykle wa┼╝ne w leczeniu zaburze┼ä cyklu dziewcz─ůt z zaburzon─ů mas─ů cia┼éa np. w anoreksji. Wiek ginekologiczny jest bardzo ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzany z nieregularno┼Ťci─ů cykli miesi─Öcznych, lecz tylko nieznacznie z oligomenorrhoea. Problem zaburze┼ä miesi─ůczkowania u dziewcz─ůt stopniowo narasta, jest to najprawdopodobniej zwi─ůzane z coraz wcze┼Ťniejszym wyst─Öpowaniem menarche, a co za tym idzie niedojrza┼éo┼Ťci─ů uk┼éadu podwzg├│rze-przysadka. Oko┼éo 40% oligomenorrhea, amenorrhea wyst─Öpuje na skutek stresu. R├│wnie┼╝ u kobiet z cyklami owulacyjnymi z eumenorrhea, stosuj─ůcymi antykoncepcj─Ö hormonaln─ů przez d┼éu┼╝szy czas wyst─Öpowa┼éy rzadkie miesi─ůczki lub wt├│rny brak miesi─ůczki.

Reasumuj─ůc zaburzenia miesi─ůczkowania u dziewcz─ůt i m┼éodych kobiet to problem cz─Östo spotykany, a jednocze┼Ťnie trudny i zr├│┼╝nicowany. Wymaga od lekarza znajomo┼Ťci fizjologii cyklu dziewcz─ůt w okresie dojrzewania, postmenarche i dojrza┼éo┼Ťci p┼éciowej. Zawsze nale┼╝y zastanowi─ç si─Ö nad przyczyn─ů wyst─ůpienia nieprawid┼éowych cykli miesi─ůczkowych, zaproponowa─ç pacjentce diagnostyk─Ö i w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci leczy─ç przyczynowo. Lekarz powinien dowiedzie─ç si─Ö czego pacjentka od niego oczekuje, czy chce zabezpieczy─ç si─Ö przed niechcian─ů ci─ů┼╝─ů.

Wykorzystano fragmenty artykułu:
prof. dr hab. n. med. Longina Marianowskiego

<< wstecz   dalej >>

Powy┼╝szy artyku┼é przeznaczony jest do cel├│w dydaktycznych i jest kompilacj─ů wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do┼Ťwiadczenia, cytat├│w z artyku┼é├│w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk┼éadach i prezentacjach wyg┼éaszanych na konferencjach medycznych. Jednocze┼Ťnie zaznaczam, ┼╝e nie roszcz─Ö sobie praw autoskich do powy┼╝szego artyku┼éu.

T─ů stron─Ö odwiedzi┼éo ju┼╝
7467877 os├│b