top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po硂縩ik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po硂縩iczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S硂neczne 11 (ul. S. 痚romskiego 11), Krak體-Nowa Huta
Z ksi臋gi gosci
Justyna
Bardzo dzi臋kuj臋 za opiek臋 nade mn膮 i male艅stwem podczas ci膮偶y
wi阠ej...
Ostatnio dodane:

Zaburzenia miesi膮czkowania
Wi臋kszo艣c kobiet prze偶ywa pewne niedogodno艣ci zwi膮zane z miesi膮czk膮, np. niewielkie skurcze trwaj膮ce dzie艅 lub dwa. S膮 jednak takie, kt贸re cierpi膮 z powodu nieregularno艣ci cyklu, wywo艂uj膮cych co mi臋si膮c silne b贸le.

Co to jest?

Najcz臋strze zaburzenia miesi膮czkowania to b贸le o charakterze skurcz贸w (dysmenorrhoea), silne lub przed艂u偶aj膮ce si臋 krwawienia (menorrhagia), brak miesi膮czki lub miesi膮czki nieregularne (amenorrhoea). Najcz臋艣ciej wyst臋puj膮 one wtedy, kiedy w organizmach kobiet zachodz膮 zmiany hormonalne /w okresie dojrzewania lub w okresie przedmenopauzalnym/.

Amenorrhoe - Zmniejsza si臋 cz臋sto艣膰 i obfito艣膰 krwawie艅 miesi臋cznych. Wynika to ze zmniejszonej produkcji estrogen贸w i progesteronu, kt贸re s艂abiej oddzia艂uj膮 na b艂on臋 艣luzow膮 jamy macicy. Potrzeba wi臋c d艂u偶szego czasu aby odbudowa膰 j膮 i w ten spos贸b przygotowa膰 materia艂, kt贸ry z艂uszczy si臋 podczas krwawienia miesi臋cznego.

Menorrhagiae - Niekiedy spotyka si臋 dok艂adnie odwrotn膮 posta膰 krwawie艅 w okresie przedmenopauzalnym w postaci bardzo obfitych i cz臋stych miesi膮czek. Wynika to z braku zr贸wnowa偶enia pomi臋dzy st臋偶eniem estrogen贸w, kt贸re pobudzaj膮 wzrost 艣luz贸wki i progesteronu, kt贸ry powoduje jej zanik. S膮 to tak zwane krwawienia czynno艣ciowe. Powstaj膮 one z powodu wyst臋powania tzw. cykli bezowulacyjnych, gdzie nie ma jajeczkowanie i owulacji, a p臋cherzyk jajnikowy staje si臋 p臋cherzykiem przetrwa艂ym stale produkuj膮cym estrogeny. Niezr贸wnowa偶one estrogeny doprowadzaj膮 do znacznego przerostu b艂ony 艣luzowej macicy i poniewa偶 jest ona nadmiernie rozro艣ni臋ta, jej wierzchnia warstwa nie jest dostatecznie od偶ywiona i 艣luz贸wka z艂uszcza si臋 co daje obraz przewlek艂ych plamie艅 i krwawie艅.

Dysmenorrhoe - b贸le pojawiaj膮 si臋 przed lub na pocz膮tku miesi膮czki - cz臋艣ciej u kobiet, kt贸re nie rodzi艂y. W przypadku silnego b贸lu potrzebna jest pomoc lekarska, gdy偶 przyczynami zaburzenia mog膮 by膰 mi臋艣niaki, stany zapalne przydatk贸w, zrosty pozapalne, jak i te偶 np.: zaburzenia pracy jelit, kamica dr贸g moczowych.

Oligomenorrhoe - Nieregularne, d艂ugie cykle (powy偶ej 35 dni), po艂膮czone z brakiem menstruacji - powodem braku okresu (opr贸cz ci膮偶y) najcz臋艣ciej jest brak owulacji. Za dysfunkcj臋 owulacji odpowiadaj膮 m.in.:
- torbiele jajnik贸w
- niedoczynno艣膰, nadczynno艣膰 tarczycy
- menopauza i inne.

Plamienia mi臋dzy miesi膮czkami - Ma艂e krwawienia w okresie oko艂oowulacyjnym mog膮 by膰 czym艣 normalnych, ale cz臋sto s膮 objawem powa偶nych schorze艅 m.in.:
- chor贸b przenoszonych drog膮 p艂ciow膮,
- nowotworu narz膮d贸w rodnych,
- schorze艅 tarczycy.

Napi臋cie przedmiesi膮czkowe (PSM) - jest to zesp贸艂 dolegliwo艣ci, kt贸re znacznie obni偶aj膮 samopoczucie i wi膮偶e si臋 z takimi objawami jak:
  - tr膮dzik, wypryski sk贸rne
  - zatrzymywanie wody, obrz臋ki- wzd臋cia i b贸l brzucha
  - ospa艂o艣膰, zm臋czenie, dra偶liwo艣膰
  - dekoncentracja, zmienno艣膰 nastroj贸w

S膮 to dolegliwo艣ci znacznie obni偶aj膮ce jako艣膰 偶ycia, a mo偶na je w du偶ym stopniu zniwelowa膰.

Zaburzenia miesi膮czkowania u m艂odych kobiet i dziewcz膮t stanowi膮 istotny problem dla lekarza praktyka.  Wykazano, 偶e najwi臋ksze ryzyko wyst膮pienia rzadkich miesi膮czek lub wt贸rnego braku miesi膮czki istnieje u kobiet bardzo m艂odych<=16,4 roku 偶ycia. Pierwsza miesi膮czka - menarche pojawia si臋 mi臋dzy 11 a 15 rokiem 偶ycia. Zwykle jest to krwawienie spowodowane spadkiem poziomu estrogen贸w, jajeczkowanie jeszcze najcz臋艣ciej nie wyst臋puje. Regularno艣膰 miesi膮czkowania ustala si臋 zazwyczaj w ok. 14 miesi臋cy po menarche, a bolesne miesi膮czki pojawiaj膮 si臋 zwykle w 10 miesi臋cy po rozpocz臋ciu miesi膮czkowania. Okres po pierwszej miesi膮czce - postmenarche charakteryzuje si臋 cyklami bezowulacyjnymi, stabilizacja cykli nast臋puje po 2-3 latach. Krwawienie z macicy mo偶e by膰 fizjologiczne tzn. miesi膮czkowe, lub niemiesi膮czkowe, nie jest ono w贸wczas prawid艂owe i nale偶y wyja艣ni膰 przyczyn臋 jego wyst膮pienia. Prawdziwe krwawienie miesi膮czkowe wyst臋puje wtedy gdy pod wp艂ywem endogennych hormon贸w jajnika nast膮pi艂 wzrost b艂ony 艣luzowej macicy, uleg艂a ona przemianie wydzielniczej, a nast臋pnie na skutek spadku poziomu hormon贸w, z艂uszczeniu. Zgodnie z t膮 definicj膮 w cyklach bezowulacyjnych i w okresie stosowania pigu艂ki antykoncepcyjnej wyst臋puj膮 krwawienia z odstawienia. Nieustabilizowana czynno艣膰 uk艂adu podwzg贸rze-przysadka-jajnik u dojrzewaj膮cych dziewcz膮t jest cz臋sto przyczyn膮 niewydolno艣ci lutealnej, przebiegaj膮cej w postaci: oligomenorrhoea, metrorrhagia juwenilis,mastopatia.Cz臋sto wyst臋puj膮ca niedomoga lutealna u m艂odych kobiet, mo偶e by膰 korygowana gestagenami (1, 4). Rzadkie miesi膮czkowanie lub brak miesi膮czki pojawia膰 si臋 mo偶e w przypadku wzmo偶onej aktywno艣ci fizycznej, tak jak bieganie d艂ugodystansowe, gimnastyka, balet, p艂ywanie oraz w korelacji ze stanem psychicznym pacjentki. Nie powinno si臋 normalizowa膰 zaburzonych krwawie艅 miesi膮czkowych przy pomocy tabletek hormonalnych, nie wyja艣niwszy uprzednio przyczyny tych nieprawid艂owo艣ci. Stosuj膮c antykoncepcj臋 hormonaln膮 wp艂ywamy na czynno艣膰 osi podwzg贸rze-przysadka-jajnik Je偶eli w okresie pokwitania nie dosz艂o do pe艂nego rozwoju funkcji sprz臋偶enia zwrotnego, po d艂ugotrwa艂ym stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych, po ich odstawieniu mo偶e nie nast膮pi膰 samoistna normalizacja czynno艣ci osi.

Na przestrzeni ostatnich dw贸ch stuleci obserwujemy wyra藕ne przyspieszenie tempa rozwoju, stwierdzono np. 偶e w ci膮gu ostatnich dziesi臋cioleci u dziewcz膮t warszawskich menarche pojawia si臋 wcze艣niej o 2,3 miesi膮ca na ka偶de 10 lat. Okres pokwitania jest to czas niezwykle gwa艂townych przemian psychicznych, wzrasta intensywno艣膰 uczu膰, labilno艣膰, zmienno艣膰 nastroj贸w. Taka m艂odziutka kobieta odczuwa nieodpart膮 potrzeb臋 uniezale偶nienia si臋 od doros艂ych, a z drugiej strony bardzo pragnie ich zrozumienia i opieki. Narastaj膮cy pop臋d p艂ciowy powoduje, 偶e dziewczyna d膮偶y do wzajemnego zbli偶enia z partnerem, rodzi si臋 problem antykoncepcji, dob贸r odpowiedniej metody zapobiegania niechcianej ci膮偶y - to jest r贸wnie trudne zadanie, nale偶y uwa偶a膰 by nie zaburzy膰 u nich fizjologicznych etap贸w rozwoju i jednocze艣nie zapewni膰 im ochron臋 przed niechcian膮 ci膮偶膮. W pocz膮tkowej fazie pokwitania nast臋puje znaczny wzrost wydzielania gonadotropin, kt贸re pobudzaj膮 jajniki do wzmo偶onej syntezy i uwalniania hormon贸w p艂ciowych: estrogen贸w i progesteronu. Mechanizm zapocz膮tkowuj膮cy pokwitanie nie zosta艂 w pe艂ni wyja艣niony. W dzieci艅stwie zahamowana jest o艣 podwzg贸rze-przysadka-jajnik, jest to zahamowanie czynno艣ciowe - niewydolno艣膰 wydzielania gonadoliberyny. Prawdopodobnie wzrost syntezy Gn-RH wymaga metabolicznych sygna艂贸w z organizmu, 艣wiadcz膮cych o jego og贸lnej dojrza艂o艣ci np. poziom insuliny wp艂ywa na dost臋pno艣膰 aminokwas贸w koniecznych do syntezy neuroprzeka藕nik贸w.Je艣li zbyt wcze艣nie zdecydowali艣my si臋 na wkroczenie z antykoncepcj膮 hormonaln膮 mogliby艣my spowodowa膰 ca艂kowite zahamowanie podwzg贸rza.. Osi膮gni臋cie odpowiedniej masy cia艂a jest wa偶nym czynnikiem warunkuj膮cym menarche. Jest to niezwykle wa偶ne w leczeniu zaburze艅 cyklu dziewcz膮t z zaburzon膮 mas膮 cia艂a np. w anoreksji. Wiek ginekologiczny jest bardzo 艣ci艣le zwi膮zany z nieregularno艣ci膮 cykli miesi臋cznych, lecz tylko nieznacznie z oligomenorrhoea. Problem zaburze艅 miesi膮czkowania u dziewcz膮t stopniowo narasta, jest to najprawdopodobniej zwi膮zane z coraz wcze艣niejszym wyst臋powaniem menarche, a co za tym idzie niedojrza艂o艣ci膮 uk艂adu podwzg贸rze-przysadka. Oko艂o 40% oligomenorrhea, amenorrhea wyst臋puje na skutek stresu. R贸wnie偶 u kobiet z cyklami owulacyjnymi z eumenorrhea, stosuj膮cymi antykoncepcj臋 hormonaln膮 przez d艂u偶szy czas wyst臋powa艂y rzadkie miesi膮czki lub wt贸rny brak miesi膮czki.

Reasumuj膮c zaburzenia miesi膮czkowania u dziewcz膮t i m艂odych kobiet to problem cz臋sto spotykany, a jednocze艣nie trudny i zr贸偶nicowany. Wymaga od lekarza znajomo艣ci fizjologii cyklu dziewcz膮t w okresie dojrzewania, postmenarche i dojrza艂o艣ci p艂ciowej. Zawsze nale偶y zastanowi膰 si臋 nad przyczyn膮 wyst膮pienia nieprawid艂owych cykli miesi膮czkowych, zaproponowa膰 pacjentce diagnostyk臋 i w miar臋 mo偶liwo艣ci leczy膰 przyczynowo. Lekarz powinien dowiedzie膰 si臋 czego pacjentka od niego oczekuje, czy chce zabezpieczy膰 si臋 przed niechcian膮 ci膮偶膮.

Wykorzystano fragmenty artyku艂u:
prof. dr hab. n. med. Longina Marianowskiego

<< wstecz   dalej >>

Powy偶szy artyku艂 przeznaczony jest do cel贸w dydaktycznych i jest kompilacj膮 wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do艣wiadczenia, cytat贸w z artyku艂贸w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk艂adach i prezentacjach wyg艂aszanych na konferencjach medycznych. Jednocze艣nie zaznaczam, 偶e nie roszcz臋 sobie praw autoskich do powy偶szego artyku艂u.

T膮 stron臋 odwiedzi艂o ju偶
8450055 os贸b