top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po│o┐nik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po│o┐niczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S│oneczne 11 (ul. S. »eromskiego 11), Krakˇw-Nowa Huta
Z ksi─Ögi gosci
Kinga
Bardzo dzi─Ökujemy za prowadzenie ci─ů┼╝y. Bywa┼éo r├│┼╝nie z samopoczuciem, Ale mimo wszystko okres
wiŕcej...
Ostatnio dodane:

Cytologia
W dzisiejszych czasach, badanie to jest rutynowym wykonywanym przez wszystkich lekarzy ginekolog├│w, a wi─Öc szeroko dost─Öpne  i tanie  Niestety same ch─Öci przeprowadzenia badania nie wystarcz─ů.Musimy wiedzie─ç nie tylko po co i kiedy nale┼╝y je wykonywa─ç, ale przede wszystkim kto i w jaki spos├│b je wykonuje, bowiem w dalszym ci─ůgu nie tylko w Polsce, ale i na ┼Ťwiecie notuje si─Ö du┼╝─ů liczb─Ö wynik├│w fa┼észywie dodatnich i ujemnych.

Klasyfikacja Papanicolau i system Bethesda


Celem badania cytologicznego rozmaz├│w z cz─Ö┼Ťci pochwowej szyjki macicy jest ocena- czy z┼éuszczaj─ůce si─Ö kom├│rki s─ů prawid┼éowe czy patologiczne. W rozmazach obok kom├│rek nab┼éonkowych pochodz─ůcych z tarczy i kana┼éu szyjki macicy, a niekiedy nawet z jamy macicy wyst─Öpuj─ů te┼╝ z regu┼éy kom├│rki nienab┼éonkowe (np. krwinki czerwone, limfocyty czy kom├│rki zapalne). To w┼éa┼Ťnie te kom├│rki, a tak┼╝e kom├│rki martwicze i resztki cytoplazmy okre┼Ťlane jako t┼éo rozmaz├│w, dostarczaj─ů informacji co do odpowiedzi tkanki pacjentki na tocz─ůcy si─Ö proces patologiczny. Ocena t┼éa ma znaczenie pomocnicze i pozwala na u┼Ťci┼Ťlenie rozpoznania cytologicznego i tak np. obecno┼Ť─ç kom├│rek nieprawid┼éowych (atypowych) na tzw. "czystym" tle ┼Ťwiadczy najcz─Ö┼Ťciej o procesach przedinwazyjnych (wczesnych), natomiast tzw. "brudne" t┼éo mo┼╝e przemawia─ç za bardziej zaawansowanym okresem choroby.

Badanie cytologiczne szyjki macicy jest znakomitym badaniem profilaktycznym, pozwala bowiem, zak┼éadaj─ůc du┼╝e do┼Ťwiadczenie cytologa na wykrycie w rozmazie kom├│rek nowotworowych pochodz─ůcych z szyjki, a niejednokrotnie i z jamy macicy ju┼╝ w bardzo wczesnym stadium. Warto┼Ť─ç tej metody zale┼╝y od umiej─Ötno┼Ťci oceny i interpretacji zmian morfologicznych oraz prawid┼éowej klasyfikacji zmian, kt├│ra jest cenn─ů informacj─ů dla lekarza prowadz─ůcego o dalszym kierunku leczenia oraz terminie nast─Öpnego badania.

W cytologii ginekologicznej najszerzej przyj─Öta by┼éa, a w Polsce nadal stosowana klasyfikacja Papanicolau. Wsp├│┼éczesna interpretacja tego podzia┼éu jest nast─Öpuj─ůca:

Grupa I - w rozmazie stwierdza się prawidłowe komórki powierzchownych warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy szyjki macicy, komórki gruczołowe z kanału szyjki oraz pojedyncze komórki zapalne.

Grupa II - w rozmazie obok kom├│rek stwierdzanych w grupie I-szej wida─ç liczne kom├│rki zapalne, kom├│rki nab┼éonkowe wykazuj─ůce zmiany zwyrodnieniowe oraz kom├│rki pochodz─ůce z proces├│w regeneracyjnych. Grupa ta obejmuje bardzo szerokie spektrum zmian i dlatego winno si─Ö okresli─ç charakter zmiany na podstawie stwierdzonego obrazu morfologicznego, np. zapalenie czy proces regeneracyjny (reparacyjny). W przypadku zapalenia wprawny cytolog potrafi okre┼Ťli─ç czynnik wywo┼éuj─ůcy zapalenie. W wi─Ökszo┼Ťci takich przypadk├│w nale┼╝y zaproponowa─ç badanie kontrolne po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego. W grupie II-giej nie stwierdza si─Ö kom├│rek dysplastycznych czy nowotworowych. Grupa II-ga bardzo cz─Östo wyst─Öpuje u pacjentek z nad┼╝erk─ů.

Grupa III - W rozmazie wida─ç kom├│rki z cechami dysplazji. Poniewa┼╝ okre┼Ťlenie to obejmuje szerokie spektrum zmian, a ponadto w zale┼╝no┼Ťci od ich nasilenia i wieku pacjentki post─Öpowanie lecznicze jest zr├│┼╝nicowane, cytolog powinien ka┼╝dorazowo okre┼Ťli─ç jakiemu nasileniu dysplazji odpowiada stwierdzony obraz cytologiczny - ma┼éemu, ┼Ťredniemu czy du┼╝emu. Jest to istotne mi─Ödzy innymi dlatego, ┼╝e zmiany o charakterze dysplazji ma┼éego stopnia s─ů niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mog─ů si─Ö cofn─ů─ç bez ┼Ťladu po leczeniu przeciwzapalnym. Dalsze post─Öpowanie diagnostyczne (np. pobranie wycink├│w z szyjki macicy) i lecznicze (np. elektrokonizacja szyjki) wdra┼╝a si─Ö w├│wczas, gdy zmiany utrzymuj─ů si─Ö przez kilka miesi─Öcy mimo zastosowanego leczenia.

Grupa IV - w rozmazie stwierdza się komórki o cechach raka płaskonabłonkowego przedinwazyjnego.

Grupa V - w rozmazie stwierdza si─Ö kom├│rki nowotworowe odpowiadaj─ůce rakowi p┼éaskonab┼éonkowemu naciekaj─ůcemu szyjki macicy lub innemu nowotworowi z┼éo┼Ťliwemu szyjki lub trzonu macicy.

Cytologia grupy III-jest sygna┼éem dla lekarza i aby po zdiagnozowaniu przyczyny podda─ç  j─ů szybkiemu leczeniu i ponowi─ç badanie cytologiczne

Cytologia grupy IV i V wymaga natychmiastowej dalszej diagnostyki. Ostateczne rozpoznanie można ustalić na podstawie badania histopatologicznego materiału pobranego z szyjki macicy

Klasyfikacja Papanicolau powsta┼éa w pocz─ůtkach rozwoju cytologii klinicznej i obecnie jest niestety uwa┼╝ana za niewystarczaj─ůc─ů w przekazywaniu istotnych z klinicznego punktu widzenia informacji pomi─Ödzy cytologiem a ginekologiem. Dzieje si─Ö tak dlatego, ┼╝e nie odzwierciedla ona wsp├│┼éczesnych pogl─ůd├│w na nowotwory szyjki macicy, a tak┼╝e nie uwzgl─Ödnia licznych zmian nienowotworowych tego narz─ůdu. Dlatego te┼╝ w miejsce klasyfikacji Papanicolau Narodowy Instytut Onkologii USA w Bethesda zaproponowa┼é klasyfikacje, kt├│r─ů okre┼Ťla jako system Bethesda. Przy podawaniu wyniku. cytologicznego system Bethesda zaleca: okre┼Ťlenie czy rozmaz zawiera odpowiedni materia┼é do oceny (┼Ťwiadczy o tym ilo┼Ť─ç materia┼éu oraz obecno┼Ť─ç kom├│rek z kana┼éu szyjki macicy, gdzie najcz─Ö┼Ťciej podst─Öpnie rozwija si─Ö 70% rak├│w szyjki macicy), og├│lne stwierdzenie czy obraz cytologiczny jest prawid┼éowy czy nie oraz dok┼éadny opis stwierdzanych zmian zgodnie z obowi─ůzuj─ůc─ů terminologi─ů ( okre┼Ťlenie rodzaju zaka┼╝enia, zmian reparacyjnych, obecno┼Ťci nieprawid┼éowych kom├│rek nab┼éonkowych, kom├│rek innych nowotwor├│w oraz ocen─Ö stanu hormonalnego pacjentki). 

Nie tylko kom├│rki rakowe


Do┼Ťwiadczony cytolog swoim wprawnym okiem potrafi dojrze─ç na niewielkim szkie┼éku nie tylko kom├│rki nab┼éonkowe. W rozmazanym na szkie┼éku kom├│rkowym g─ůszczu dostrzec mo┼╝na bakterie, grzyby, pierwotniaki i zmiany charakterystyczne dla niekt├│rych wirus├│w. Najwa┼╝niejsze z nich to:

flora fizjologiczna pochwy:
- pałeczki kwasu mlekowego
- Corynebacterium

flora bakteryjna zewn─ůtrzpochodna (wi─Ökszo┼Ť─ç tych bakterii dostaje si─Ö do pochwy w czasie stosunku):
- Haemophilus vaginalis
- Leptothrix
- dwoinki rze┼╝─ůczki
- pr─ůtki gru┼║licy
- promieniowce (wyst─Öpuj─ůce cz─Östo u kobiet stosuj─ůcych domaciczne wk┼éadki antykoncepcyjne)

pierwotniaki:
- rz─Ösistek pochwowy

grzyby:
- Candida albicans

wirusy:
- wirus Herpes simplex typu II (HSV)
- wirus Human Papilloma (HPV)
HPV tworzy grup─Ö 32 typ├│w wywo┼éuj─ůcych r├│┼╝ne zmiany w sk├│rze (brodawczaki, k┼éykciny), w b┼éonach ┼Ťluzowych uk┼éadu oddechowego, pokarmowego i moczowego. Najcz─Östsz─ů form─ů s─ů k┼éykciny ko┼äczyste sromu i pochwy przenoszone drog─ů p┼éciow─ů. Pacjentki dotkni─Öte infekcj─ů HPV powinny by─ç klasyfikowane do grupy wi─Ökszego ryzyka, bowiem u tych kobiet znacznie cz─Ö┼Ťciej pojawia si─Ö dysplazja, rak przedinwazyjny i inwazyjny szyjki macicy
- wirus cytomegalii (CMV)
Zaka┼╝enie na og├│┼é przebiega bezobjawowo, stwierdzono jednak, ┼╝e wirus ten mo┼╝e si─Ö namna┼╝a─ç u kobiet w ci─ů┼╝y, co wi─ů┼╝e si─Ö z du┼╝ym zagro┼╝eniem dla p┼éodu.
- chlamydie
S─ů drobnoustrojami zaliczanymi formalnie do wirus├│w i najcz─Östszym czynnikiem infekcyjnym przenoszonym drog─ů p┼éciow─ů. U kobiet powoduje zapalenie szyjki macicy, b┼éony ┼Ťluzowej trzonu macicy, jajowod├│w i bardzo cz─Östo prowadzi do niep┼éodno┼Ťci. Ostatnio wykazano te┼╝ pewn─ů zale┼╝no┼Ť─ç rozwoju zmian dysplastycznych i nowotworowych nab┼éonka szyjki macicy od infekcji tym drobnoustrojem.

Wykorzystano fragmenty artykułu:
lek. med. Dorota Wydro

<< wstecz   dalej >>

Powy┼╝szy artyku┼é przeznaczony jest do cel├│w dydaktycznych i jest kompilacj─ů wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do┼Ťwiadczenia, cytat├│w z artyku┼é├│w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk┼éadach i prezentacjach wyg┼éaszanych na konferencjach medycznych. Jednocze┼Ťnie zaznaczam, ┼╝e nie roszcz─Ö sobie praw autoskich do powy┼╝szego artyku┼éu.

T─ů stron─Ö odwiedzi┼éo ju┼╝
7488164 os├│b