top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po硂縩ik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po硂縩iczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S硂neczne 11 (ul. S. 痚romskiego 11), Krak體-Nowa Huta
Z ksi臋gi gosci
Justyna
Bardzo dzi臋kuj臋 za opiek臋 nade mn膮 i male艅stwem podczas ci膮偶y
wi阠ej...
Ostatnio dodane:

Aktualne pogl膮dy dotycz膮ce chor贸b tarczycy u kobiet ci臋偶arnych
Ci膮偶a ma istotny wp艂yw na gospodark臋 hormonaln膮 organizmu kobiety. O艣 podwzg贸rze-przysadka-tarczyca odgrywa znacz膮c膮 rol臋 w prawid艂owym przebiegu ci膮偶y oraz rozwoju p艂odu. Badania przeprowadzone w ostatnich latach rzuci艂y nowe 艣wiat艂o na zagadnienie wp艂ywu chor贸b tarczycy na immunologi臋 ci膮偶y, doprowadzi艂y do ustalenia konsensusu dotycz膮cego leczenia chor贸b tarczycy w ci膮偶y a tak偶e podkre艣li艂y znaczenie chor贸b tarczycy rozwijaj膮cych si臋 w okresie poporodowym.

Wp艂yw ci膮偶y na funkcjonowanie tarczycy. Ci膮偶a ma pobudzaj膮cy wp艂yw na metabolizm tarczycy.Uwa偶a si臋, 偶e za stymulacj臋 tarczycy u kobiet ci臋偶arnych odpowiada hCG. TSH i hCG maj膮 bowiem wsp贸ln膮 podjednostk臋 alfa.

Ponadto najni偶szy poziom TSH we krwi ci臋偶arnych odpowiada najwy偶szemu poziomowi hCG w przebiegu ci膮偶y.

Wp艂yw przeciwcia艂 przeciwtarczycowych na p艂odno艣膰 i utrat臋 ci膮偶y. Cz臋sto艣膰 wyst臋powania przeciwcia艂 przeciwtarczycowych w surowicy krwi kobiet z nawracaj膮cymi poronieniami, poronieniami sporadycznymi czy cierpi膮cych na niep艂odno艣膰 wydaje si臋 by膰 wy偶sza w por贸wnaniu z grup膮 kontroln膮 kobiet w wieku rozrodczym bez poronie艅 w wywiadzie . Znaczenie tego powi膮zania jest jednak niejasne. Istnieje szereg hipotez dotycz膮cych zwi膮zku pomi臋dzy obecno艣ci膮 przeciwcia艂 przeciwtarczycowych a zwi臋kszonym ryzykiem poronie艅. Pierwsza z nich zak艂ada, 偶e wysokie miano przeciwcia艂 przeciwtarczycowych jest wyk艂adnikiem utajonej, 艂agodnej niedoczynno艣ci tarczycy. Potwierdzeniem tej teorii mo偶e by膰 fakt, 偶e kobiety, u kt贸rych stwierdza si臋 w surowicy krwi przeciwcia艂a przeciwtarczycowe maj膮 wy偶szy poziom TSH ni偶 kobiety, u kt贸rych nie stwierdza si臋 przeciwcia艂. Druga z teorii zak艂ada , 偶e przeciwcia艂a przeciwtarczycowe s膮 markerami uog贸lnionej reakcji autoimmunizacyjnej organizmu matki przeciwko jednostce p艂odowo-艂o偶yskowej, w przebiegu kt贸rej mo偶e doj艣膰 do poronienia. Przeciwcia艂a przeciwtar-czycowe nale偶膮 do klasy IgG i 艂atwo przechodz膮 przez 艂o偶ysko, a ich st臋偶enia w surowicy p艂odu stopniowo narastaj膮, przewy偶szaj膮c w okresie przedporodowym st臋偶enia w surowicy matki.

Przeciwcia艂a przeciwtarczycowe - to przeciwcia艂a skierowane przeciwko sk艂adnikom gruczo艂u tarczowego, oznaczane w diagnostyce metodami radioimmunologicznymi lub immunochemicznymi.

Znane s膮 nast臋puj膮ce przeciwcia艂a przeciwtarczycowe:

  • anty-TSHR - przeciwcia艂a przeciwko receptorom TSH (wyst臋puj膮 w chorobie Graves-Basedowa)
  • anty-TPO - przeciwcia艂a przeciwko peroksydazie tarczycowej
  • anty-TG - przeciwcia艂a przeciwko tyreoglobulinie
  • anty-NIS - przeciwcia艂a przeciwko bia艂ku cz臋艣ci wewn臋trznej b艂ony kom贸rkowej tyreocyt贸w (zaburzaj膮 transport anion贸w jodkowych i kation贸w sodowych do wn臋trza tyreocyt贸w)
  • anty-megalina - przeciwcia艂a przeciwko megalinie - receptorowi zlokalizowanemu na luminalnej powierzchni niekt贸rych kom贸rek epitelialnych (rola w procesach autoimmunologicznych mniej udokumentowana)

Przeciwcia艂a anty-TG i anty-TPO wyst臋puj膮 w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia tarczycy.

Nadczynno艣c tarczycy w ci膮偶y.

Dotyczy oko艂o 0,2% kobiet w ci膮偶y. W 85-90% przyczyn膮 nadczynno艣ci tarczycy w ci膮偶y jest choroba Gravesa-Basedowa. Do innych, rzadszych przyczyn zaliczamy wole toksyczne guzkowe, guczolaka tarczycy, zapalenie tarczycy, niepow艣ci膮gliwe wymioty ci臋偶arnych, za艣niad groniasty. Rozpoznanie nadczynno艣ci tarczycy w ci膮偶y mo偶e nie by膰 艂atwe ze wzgl臋du na podobie艅stwo objaw贸w, takich jak tachykardia, pocenie si臋, dyspnoe, pobudzenie, szmer skurczowy nad sercem, do fizjologicznie wyst臋puj膮cych zmian wywo艂anych ci膮偶膮.

Do powik艂a艅 matczynych nadczynno艣ci tarczycy w ci膮偶y zalicza si臋:

  • poronienie
  • przedwczesne oddzielenie si臋 艂o偶yska
  • por贸d przedwczesny
  • stan przedrzucawkowy
  • zastoinowa niewydolno艣膰 serca

Natomiast do powik艂a艅 p艂odowych zaliczamy:• nadczynno艣膰 tarczycy • wcze艣niactwo • wewn膮trzmaciczn膮 hipotrofi臋 p艂odu • wewn膮trzmaciczn膮 艣mier膰 p艂odu

Post臋powanie w nadczynno艣ci tarczycy u ci臋偶arnych.

Post臋powanie w nadczynno艣ci tarczycy u ci臋偶arnych zale偶y od zaawansowania ci膮偶y, od momentu, w kt贸rym rozpoznano nadczynno艣膰 oraz od patologii wywo艂uj膮cej nadczynno艣膰. Poniewa偶 w 90% za nadczynno艣膰 odpowiada choroba Grawesa-Basedowa w pierwszym rz臋dzie nale偶y oznaczy膰 poziom przeciwcia艂 przeciwko receptorowi TSH (TSHR-Ab).

Leczeniem z wyboru nadczynno艣ci tarczycy u ci臋偶arnych jest stosowanie lek贸w przeciwtarczycowych (ATD). Jako lek pierwszego rzutu stosuje si臋 propylotiouracyl (PTU) w dawce 100-150 mg trzy razy dziennie do osi膮gni臋cia eutyreozy. Nast臋pnie leczenie kontynuuje si臋 w w najni偶szej dawce niezb臋dnej do utrzymania poziomu T4 na g贸rnej granicy normy. PTU ma kr贸tszy okres p贸艂trwania w por贸wnaniu z metamizolem i jest obecny w ni偶szych st臋偶eniach w mleku kobiecym, dlatego te偶 kobiety przyjmuj膮ce PTU mog膮 karmi膰 piersi膮. W razie wyst膮pienia objaw贸w ubocznych takich jak wysypka sk贸rna, b贸le staw贸w, nudno艣ci mo偶na jako alternatyw臋 do PTU zastosowa膰 metamizol.

Leczenie radiojodem jest w ci膮偶y przeciwwskazane. Subtotaln膮 tyreidektomi臋 wykonuje si臋 w przypadku nieskuteczno艣ci leczenia ATD lub braku wsp贸艂pracy ze strony pacjentki lub w przypadku bardzo du偶ego wola uciskaj膮cego. Najlepszym czasem do wykonania tyreidektomii jest II trymestr ci膮偶y

Niedoczynno艣膰 tarczycy w ci膮偶y

Niedoczynno艣膰 tarczycy dotyczy oko艂o 2,5% kobiet ci臋偶arnych. W 艂agodniejszej niedoczynno艣ci tarczycy zazwyczaj nie dochodzi do bezp艂odno艣ci, natomiast ro艣nie ryzyko spontanicznego poronienia, porod贸w przedwczesnych i porod贸w martwych p艂od贸w Znacznego stopnia niedoczynno艣膰 tarczycy mo偶e prowadzi膰 do bezp艂odno艣ci w nast臋pstwie bezpo艣redniego hamuj膮cego wp艂ywu na czynno艣膰 owulacyjn膮 jajnika, jak r贸wnie偶 poprzez wp艂yw na o艣 przysadkowo-jajnikow膮. U 90% pacjentek z niedoczynno艣ci膮 tarczycy stwierdza si臋 w surowicy krwi przeciwcia艂a przeciwko peroksydazie tarczycowej.Najcz臋stsz膮 przyczyn膮 hipotyreozy w ci膮偶y, na obszarach z prawid艂owym zaopatrzeniem w jod, jest przewlek艂e autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu Hashimoto lub leczenia choroby Gravesa-Basedowa. Do innych rzadszych przyczyn zalicza si臋 niew艂a艣ciw膮 substytucj臋 hormonaln膮, stosowanie preparat贸w litu, niedoczynno艣膰 podwzg贸rza lub przysadki, chorob臋 Addisona, leki: metoklopramid, domperidon.Dawka tyroksyny niezb臋dna do osi膮gni臋cia eutyreozy jest wy偶sza u kobiet ci臋偶arnych w por贸wnaniu ze stanem przed ci膮偶膮. Istniej膮 badania wskazuj膮ce na istotne znaczenie samej niedoczynno艣ci tarczycy w wyst膮pieniu spontanicznych poronie艅 .W fazie niedoczynno艣ci zalecane jest leczenie tyroksyn膮 w dawkach substytucyjnych, pod kontrol膮 st臋偶e艅 TSH

Poporodowe zapalenie tarczycy.

Poporodowe zapalenie tarczycy (PPTD) dotyczy od 3 do 17% kobiet. PPTD jest definiowane jako przej艣ciowa nadczynno艣膰 i/lub niedoczynno艣膰 tarczycy wyst臋puj膮ca w ci膮gu 6 miesi臋cy po porodzie. U ponad 75% pacjentek stwierdza si臋 we krwi przeciwcia艂a przeciwtarczycowe. Przej艣ciowa nadczynno艣膰 tarczycy pojawia si臋 oko艂o 14 tygodnia po porodzie. Oko艂o 19 tygodnia wyst臋puje niedoczynno艣膰 tarczycy. Objawy s膮 zwykle 艂agodne, charakterystyczne jest wystepowanie zm臋czenia i dra偶liwo艣ci w obu fazach choroby. U kobiet z PPTD cz臋艣ciej stwierdza si臋 depresj臋 poporodow膮. Po roku od porodu wi臋kszo艣膰 pacjentek z PPTD osi膮ga stan eutyreozy. U 25-30% niedoczynno艣膰 tarczycy jest jednak przetrwa艂a. Nie ma jednak dowodu na to, 偶e przeciwcia艂a przeciwtarczycowe antyperoksy-dazowe (TPO) i/lub antytyreoglobulinowe (ATG) s膮 bezpo艣rednio odpowiedzialne za wyst臋powanie samoistnych poronie艅 lub innych powik艂a艅 u ci臋偶arnych z chorob膮 Hashimoto. Ich obecno艣膰 mo偶e wskazywa膰 na obni偶on膮 rezerw臋 czynno艣ciow膮 zaj臋tego przewlek艂ym procesem zapalnym gruczo艂u tarczowego i tym samym gorsz膮 adaptacj臋 do zwi臋kszonego zapotrzebowania na hormony tarczycy w ci膮偶y. Obecno艣膰 przeciwcia艂 przeciwtarczycowych zaburzaj膮c p艂odno艣膰 mo偶e op贸藕nia膰 zaj艣cie w ci膮偶臋, co z kolei powoduje, 偶e sam wiek kobiety staje si臋 niezale偶nym czynnikiem utrudniaj膮cym zaj艣cie w ci膮偶臋. Jednak najbardziej przekonywuj膮ca wydaje si臋 by膰 hipoteza, 偶e obecno艣膰 przeciwcia艂 przeciwtarczycowych jest raczej wyrazem bardziej uog贸lnionego defektu w regulacji immunologicznej i wsp贸艂wyst臋powania innych przeciwcia艂, na przyk艂ad antyfosolipidowych, kt贸rych obecno艣膰 mo偶na wi膮za膰 z wyst臋-powaniem poronie艅. W chorobie Hashimoto oznaczanie przeciwcia艂 TPO i ATG jest najbardziej wskazane w pierwszym trymestrze ci膮偶y. Miana tych przeciwcia艂 ulegaj膮 obni偶eniu w drugim i trzecim trymestrze, jako wyraz zmniejszonej aktywno艣ci uk艂adu immunologicznego. W cz臋艣ci przypadk贸w choroba Hashimoto ma charakter asymptomatyczny. Bardzo rzadko u ci臋偶arnej z klasyczn膮 postaci膮 choroby Hashimoto, cz臋艣ciej w jej postaci zanikowej, stwierdza si臋 podwy偶szone st臋偶enia w surowicy przeciwcia艂 przeciwko receptorowi TSH o charakterze blokuj膮cym receptor . Przeciwcia艂a te r贸wnie偶 przechodz膮 przez 艂o偶ysko i mog膮 prowadzi膰 do trwa艂ej niedoczyn-no艣ci tarczycy u p艂odu i noworodka poprzez zablokowanie receptora TSH Podwy偶szone miana przeciwcia艂 TPO i/lub ATG stwierdza si臋 u oko艂o 10% kobiet ci臋偶arnych.Wykrycie dodatnich mian przeciwcia艂 przeciwtarczycowych nawet przy prawid艂owych st臋偶eniach TSH i FT4w surowicy powinno zwi臋ksza膰 czujno艣膰 lekarza i nakazuje kontrol臋 wszystkich powy偶szych parametr贸w po oko艂o 6 miesi膮cach, a nast臋pnie po porodzie. Co wi臋cej, je艣li podwy偶szonym mianom przeciwcia艂 przeciwtarczycowych towarzyszy warto艣膰 TSH w g贸rnej po艂owie zakresu normy, to nawet przy prawid艂owej tyroksynemii nale偶y w艂膮czy膰 ma艂膮 dawk臋 tyroksyny . Zdaniem niekt贸rych autor贸w u pacjentek w eutyreozie, ale z podwy偶szonymi mianami przeciwcia艂 przeciw-tarczycowych, szczeg贸lnie u tych z poronieniami w wywiadzie, korzystny wp艂yw obni偶aj膮cy poziom TPO wywiera leczenie selenem.

Por贸d nie jest ostatecznym rozwi膮zaniem problem贸w endokrynologicznych zar贸wno matki jak i jej dziecka. W okresie poporodowym wskutek tzw. zjawiska „odbicia” w uk艂adzie immunologicznym po okresie supresji w ci膮偶y, dochodzi do pojawienia si臋 lub zaostrzenia wielu chor贸b autoimmunologicznych. W pierwszym roku po porodzie u oko艂o 2 −16% kobiet mo偶e rozwin膮膰 si臋 poporodowe zapalenie tarczycy (PZT), kt贸re jest wariantem choroby Hashimoto.

<< wstecz   dalej >>

Powy偶szy artyku艂 przeznaczony jest do cel贸w dydaktycznych i jest kompilacj膮 wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do艣wiadczenia, cytat贸w z artyku艂贸w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk艂adach i prezentacjach wyg艂aszanych na konferencjach medycznych. Jednocze艣nie zaznaczam, 偶e nie roszcz臋 sobie praw autoskich do powy偶szego artyku艂u.

T膮 stron臋 odwiedzi艂o ju偶
8449980 os贸b