top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po硂縩ik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po硂縩iczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S硂neczne 11 (ul. S. 痚romskiego 11), Krak體-Nowa Huta
Z ksi臋gi gosci
Justyna
Bardzo dzi臋kuj臋 za opiek臋 nade mn膮 i male艅stwem podczas ci膮偶y
wi阠ej...
Ostatnio dodane:

Klasyfikacja Papanicolau i system Bethesda
W dzisiejszych czasach, badanie to jest rutynowym wykonywanym przez wszystkich lekarzy ginekolog贸w, a wi臋c szeroko dost臋pne  i tanie  Niestety same ch臋ci przeprowadzenia badania nie wystarcz膮. Musimy wiedzie膰 nie tylko po co i kiedy nale偶y je wykonywa膰, ale przede wszystkim kto i w jaki spos贸b je wykonuje, bowiem w dalszym ci膮gu nie tylko w Polsce, ale i na 艣wiecie notuje si臋 du偶膮 liczb臋 wynik贸w fa艂szywie dodatnich i ujemnych.
Klasyfikacja Papanicolau i system Bethesda

Celem badania cytologicznego rozmaz贸w z cz臋艣ci pochwowej szyjki macicy jest ocena- czy z艂uszczaj膮ce si臋 kom贸rki s膮 prawid艂owe czy patologiczne. W rozmazach obok kom贸rek nab艂onkowych pochodz膮cych z tarczy i kana艂u szyjki macicy, a niekiedy nawet z jamy macicy wyst臋puj膮 te偶 z regu艂y kom贸rki nienab艂onkowe (np. krwinki czerwone, limfocyty czy kom贸rki zapalne). To w艂a艣nie te kom贸rki, a tak偶e kom贸rki martwicze i resztki cytoplazmy okre艣lane jako t艂o rozmaz贸w, dostarczaj膮 informacji co do odpowiedzi tkanki pacjentki na tocz膮cy si臋 proces patologiczny. Ocena t艂a ma znaczenie pomocnicze i pozwala na u艣ci艣lenie rozpoznania cytologicznego i tak np. obecno艣膰 kom贸rek nieprawid艂owych (atypowych) na tzw. "czystym" tle 艣wiadczy najcz臋艣ciej o procesach przedinwazyjnych (wczesnych), natomiast tzw. "brudne" t艂o mo偶e przemawia膰 za bardziej zaawansowanym okresem choroby. Badanie cytologiczne szyjki macicy jest znakomitym badaniem profilaktycznym, pozwala bowiem, zak艂adaj膮c du偶e do艣wiadczenie cytologa na wykrycie w rozmazie kom贸rek nowotworowych pochodz膮cych z szyjki, a niejednokrotnie i z jamy macicy ju偶 w bardzo wczesnym stadium. Warto艣膰 tej metody zale偶y od umiej臋tno艣ci oceny i interpretacji zmian morfologicznych oraz prawid艂owej klasyfikacji zmian, kt贸ra jest cenn膮 informacj膮 dla lekarza prowadz膮cego o dalszym kierunku leczenia oraz terminie nast臋pnego badania.
W cytologii ginekologicznej najszerzej przyj臋ta by艂a, a w Polsce nadal stosowana klasyfikacja Papanicolau.

Wsp贸艂czesna interpretacja tego podzia艂u jest nast臋puj膮ca:

Grupa I - w rozmazie stwierdza si臋 prawid艂owe kom贸rki powierzchownych warstw nab艂onka wielowarstwowego p艂askiego tarczy szyjki macicy, kom贸rki gruczo艂owe z kana艂u szyjki oraz pojedyncze kom贸rki zapalne.

Grupa II - w rozmazie obok kom贸rek stwierdzanych w grupie I-szej wida膰 liczne kom贸rki zapalne, kom贸rki nab艂onkowe wykazuj膮ce zmiany zwyrodnieniowe oraz kom贸rki pochodz膮ce z proces贸w regeneracyjnych. Grupa ta obejmuje bardzo szerokie spektrum zmian i dlatego winno si臋 okresli膰 charakter zmiany na podstawie stwierdzonego obrazu morfologicznego, np. zapalenie czy proces regeneracyjny (reparacyjny). W przypadku zapalenia wprawny cytolog potrafi okre艣li膰 czynnik wywo艂uj膮cy zapalenie. W wi臋kszo艣ci takich przypadk贸w nale偶y zaproponowa膰 badanie kontrolne po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego. W grupie II-giej nie stwierdza si臋 kom贸rek dysplastycznych czy nowotworowych. Grupa II-ga bardzo cz臋sto wyst臋puje u pacjentek z nad偶erk膮.
Grupa III - W rozmazie wida膰 kom贸rki z cechami dysplazji. Poniewa偶 okre艣lenie to obejmuje szerokie spektrum zmian, a ponadto w zale偶no艣ci od ich nasilenia i wieku pacjentki post臋powanie lecznicze jest zr贸偶nicowane, cytolog powinien ka偶dorazowo okre艣li膰 jakiemu nasileniu dysplazji odpowiada stwierdzony obraz cytologiczny - ma艂emu, 艣redniemu czy du偶emu. Jest to istotne mi臋dzy innymi dlatego, 偶e zmiany o charakterze dysplazji ma艂ego stopnia s膮 niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mog膮 si臋 cofn膮膰 bez 艣ladu po leczeniu przeciwzapalnym. Dalsze post臋powanie diagnostyczne (np. pobranie wycink贸w z szyjki macicy) i lecznicze (np. elektrokonizacja szyjki) wdra偶a si臋 w贸wczas, gdy zmiany utrzymuj膮 si臋 przez kilka miesi臋cy mimo zastosowanego leczenia.

Grupa IV - w rozmazie stwierdza si臋 kom贸rki o cechach raka p艂askonab艂onkowego przedinwazyjnego.

Grupa V - w rozmazie stwierdza si臋 kom贸rki nowotworowe odpowiadaj膮ce rakowi p艂askonab艂onkowemu naciekaj膮cemu szyjki macicy lub innemu nowotworowi z艂o艣liwemu szyjki lub trzonu macicy.

Cytologia grupy III-jest sygna艂em dla lekarza i aby po zdiagnozowaniu przyczyny podda膰  j膮 szybkiemu leczeniu i ponowi膰 badanie cytologiczne

Cytologia grupy IV i V wymaga natychmiastowej dalszej diagnostyki. Ostateczne rozpoznanie mo偶na ustali膰 na podstawie badania histopatologicznego materia艂u pobranego z szyjki macicy

Klasyfikacja Papanicolau powsta艂a w pocz膮tkach rozwoju cytologii klinicznej i obecnie jest niestety uwa偶ana za niewystarczaj膮c膮 w przekazywaniu istotnych z klinicznego punktu widzenia informacji pomi臋dzy cytologiem a ginekologiem. Dzieje si臋 tak dlatego, 偶e nie odzwierciedla ona wsp贸艂czesnych pogl膮d贸w na nowotwory szyjki macicy, a tak偶e nie uwzgl臋dnia licznych zmian nienowotworowych tego narz膮du. Dlatego te偶 w miejsce klasyfikacji Papanicolau Narodowy Instytut Onkologii USA w Bethesda zaproponowa艂 klasyfikacje, kt贸r膮 okre艣la jako system Bethesda. Przy podawaniu wyniku. cytologicznego system Bethesda zaleca: okre艣lenie czy rozmaz zawiera odpowiedni materia艂 do oceny (艣wiadczy o tym ilo艣膰 materia艂u oraz obecno艣膰 kom贸rek z kana艂u szyjki macicy, gdzie najcz臋艣ciej podst臋pnie rozwija si臋 70% rak贸w szyjki macicy), og贸lne stwierdzenie czy obraz cytologiczny jest prawid艂owy czy nie oraz dok艂adny opis stwierdzanych zmian zgodnie z obowi膮zuj膮c膮 terminologi膮 ( okre艣lenie rodzaju zaka偶enia, zmian reparacyjnych, obecno艣ci nieprawid艂owych kom贸rek nab艂onkowych, kom贸rek innych nowotwor贸w oraz ocen臋 stanu hormonalnego pacjentki).

Klasyfikacja nieprawid艂owo艣ci kom贸rek nab艂onkowych w systemie Bethesda

kom贸rki nab艂onka p艂askiego,

  • atypowe kom贸rki nab艂onka p艂askiego(ASC)
  • o nieokreslonym znaczeniu(ASC—US)
  • niewylkuczaj膮ce  zmian 艣r贸dnab艂onkowych nab艂onka p艂askiego du偶ego stopnia(HSIL-ASC-H) ,zmiany 艣r贸dnab艂onkowe nab艂onka p艂askiego ma艂ego stopnia(LSIL)
  • w tym zaka偶enie ludzkim wirusem brodawczaka,艂agodna dysplazja oraz 艣r贸dnab艂onkowa neoplazja     
  • szyjki macicy(CIN stopnia 1),zmiany 艣r贸dnab艂onkowe nab艂onka p艂askiego du偶ego stopnia(HSIL)
  • w tym dysplazja 艣redniego i du偶ego stopnia,rak przedinwazyjny,CIN2,CIN3,rak p艂askonab艂onkowy
kom贸rki nab艂onka gruczo艂owego,atypowe kom贸rki
  • gruczo艂owe(AGC)-endocerwikalne,endometrialne lub bli偶ej nieokre艣lone,atypowe kom贸rki
  • gruczo艂owe prawdopodobnie nowotworowe,przedinwazyjny rak gruczo艂owy(AIS)kana艂u szyjki macicy,rak gruczo艂owy

Nie tylko kom贸rki rakowe


Do艣wiadczony cytolog swoim wprawnym okiem potrafi dojrze膰 na niewielkim szkie艂ku nie tylko kom贸rki nab艂onkowe. W rozmazanym na szkie艂ku kom贸rkowym g膮szczu dostrzec mo偶na bakterie, grzyby, pierwotniaki i zmiany charakterystyczne dla niekt贸rych wirus贸w. Najwa偶niejsze z nich to:

flora fizjologiczna pochwy:

  • pa艂eczki kwasu mlekowego
  • Corynebacterium

flora bakteryjna zewn膮trzpochodna (wi臋kszo艣膰 tych bakterii dostaje si臋 do pochwy w czasie stosunku):
  • Haemophilus vaginalis
  • Leptothrix
  • dwoinki rze偶膮czki
  • pr膮tki gru藕licy
  • promieniowce (wyst臋puj膮ce cz臋sto u kobiet stosuj膮cych domaciczne wk艂adki antykoncepcyjne)

pierwotniaki:

  • rz臋sistek pochwowy

grzyby:
  • Candida albicans

wirusy:
  • wirus Herpes simplex typu II (HSV)
  • wirus Human Papilloma (HPV)
    HPV tworzy grup臋 32 typ贸w wywo艂uj膮cych r贸偶ne zmiany w sk贸rze (brodawczaki, k艂ykciny), w b艂onach 艣luzowych uk艂adu oddechowego, pokarmowego i moczowego. Najcz臋stsz膮 form膮 s膮 k艂ykciny ko艅czyste sromu i pochwy przenoszone drog膮 p艂ciow膮. Pacjentki dotkni臋te infekcj膮 HPV powinny by膰 klasyfikowane do grupy wi臋kszego ryzyka, bowiem u tych kobiet znacznie cz臋艣ciej pojawia si臋 dysplazja, rak przedinwazyjny i inwazyjny szyjki macicy
  • wirus cytomegalii (CMV)
    Zaka偶enie na og贸艂 przebiega bezobjawowo, stwierdzono jednak, 偶e wirus ten mo偶e si臋 namna偶a膰 u kobiet w ci膮偶y, co wi膮偶e si臋 z du偶ym zagro偶eniem dla p艂odu.
  • chlamydie
    S膮 drobnoustrojami zaliczanymi formalnie do wirus贸w i najcz臋stszym czynnikiem infekcyjnym przenoszonym drog膮 p艂ciow膮. U kobiet powoduje zapalenie szyjki macicy, b艂ony 艣luzowej trzonu macicy, jajowod贸w i bardzo cz臋sto prowadzi do niep艂odno艣ci. Ostatnio wykazano te偶 pewn膮 zale偶no艣膰 rozwoju zmian dysplastycznych i nowotworowych nab艂onka szyjki macicy od infekcji tym drobnoustrojem.

Autor: lek. med. Dorota Wydro
<< wstecz   dalej >>

Powy偶szy artyku艂 przeznaczony jest do cel贸w dydaktycznych i jest kompilacj膮 wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do艣wiadczenia, cytat贸w z artyku艂贸w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk艂adach i prezentacjach wyg艂aszanych na konferencjach medycznych. Jednocze艣nie zaznaczam, 偶e nie roszcz臋 sobie praw autoskich do powy偶szego artyku艂u.

T膮 stron臋 odwiedzi艂o ju偶
8449994 os贸b