top-image.png
Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska
lek. med. Jerzy Skotnicki
Ginekolog - Po硂縩ik, Cytolog
Asystent Prywatnego Szpitala Po硂縩iczo-Ginekologicznego Ujastek

tel. kom. (0) 506 670 083
os. S硂neczne 11 (ul. S. 痚romskiego 11), Krak體-Nowa Huta
Z ksi臋gi gosci
Justyna
Bardzo dzi臋kuj臋 za opiek臋 nade mn膮 i male艅stwem podczas ci膮偶y
wi阠ej...
Ostatnio dodane:

Stany zapalne sutka
Zapalenie gruczo艂u sutkowego jest najcz臋stszym powik艂aniem okresu laktacji. Szacuje si臋, 偶e wyst臋puje u oko艂o 20% kobiet w przypadku 6-miesi臋cznego okresu karmienia piersi膮 . Zapalenie sutka mo偶e dotyczy膰 tkanki 艂膮cznej znajduj膮cej si臋 pomi臋dzy przewodami mlecznymi , przewod贸w mlecznych lub mo偶e doj艣膰 do wytworzenia ropnia.

Zapalenie sutka mo偶e wyst膮pi膰 tak偶e poza okresem laktacji, cho膰 zdarza si臋 to znacznie rzadziej. Jest to tzw. pozapo艂ogowe zapalenie sutka. Obserwuje si臋 dwa szczyty zachorowania – u kobiet przed 30 rokiem 偶ycia (60% przypadk贸w) i pomi臋dzy 50 a 60 rokiem 偶ycia.

Etiologia

Pod wzgl臋dem mikrobiologicznym, po艂ogowe zapalenie sutka najcz臋艣ciej spowodowane jest infekcj臋 gronkowcem z艂ocistym (Staphylococcus aureus) - 95% przypadk贸w. Zupe艂nie inne spektrum bakteriologiczne obserwuje si臋 w przypadku pozapo艂ogowego zapalenia sutka – w 40% Staphylococcus aureus, w pozosta艂ych – gronkowce koagulozoujemne, paciorkowce tlenowe oraz beztlenowce. Cz臋艣ciej wyst臋puj膮 tak偶e zaka偶enia mieszane .

Punktem wyj艣cia dla zapalenia sutka w okresie laktacji s膮 zazwyczaj przewody mleczne, w kt贸rych dosz艂o do zastoju, spowodowanego najcz臋艣ciej nieprawid艂owym opr贸偶nianiem piersi podczas karmienia, b膮d藕 p臋kni臋膰 w obr臋bie brodawki sutkowej. Uszkodzenia brodawki sutkowej cz臋sto zdarzaj膮 si臋 w pierwszych dniach karmienia. 殴r贸d艂em patogen贸w jest zwykle jama ustna dziecka.

"Nieprawid艂owe wydzielanie w gruczole piersiowym pojawia si臋 zazwyczaj w efekcie zaburze艅 hormonalnych. Nadmiernie wysoki poziom prolaktyny, kt贸ry mo偶e mie膰 charakter przewlekaj膮cy si臋 lub przerywany, mo偶e by膰 spowodowany dzia艂aniem lek贸w, stresu lub hormon贸w. "

Czynniki predysponuj膮ce do wyst膮pienia po艂ogowego zapalenia sutka to :

  • sporadyczne karmienie piersi膮,
  • nieprawid艂owe przystawianie dziecka do piersi,
  • nadmierne wytwarzanie mleka,
  • uszkodzenie brodawki sutkowej,
  • choroba matki lub dziecka,
  • ucisk piersi (zbyt ciasny biustonosz, pasy samochodowe itp.),
  • stres i przem臋czenie matki,
  • niedo偶ywienie lub anemia u matki.

Poniewa偶 do powstania zapalenia gruczo艂u sutkowego dochodzi najcz臋艣ciej podczas ssania, dlatego wa偶ne jest przygotowanie si臋 kobiety do karmienia piersi膮, co mo偶e zapobiec stanom zapalnym. Jak zwykle najwa偶niejsz膮 rol臋 pe艂ni profilaktyka. Kobieta powinna przygotowa膰 swoje piersi do karmienia, zahartowa膰 je. Nale偶y pami臋ta膰, aby przysz艂a matka w III trymestrze ci膮偶y my艂a codziennie piersi i masowa艂a brodawki sutkowe szorstkimi r臋cznikami typu frotte. Po umyciu i wytarciu piersi brodawki trzeba delikatnie naciera膰 wazelin膮. Kobiety powinny nosi膰 lu藕ny, delikatny biustonosz, kt贸ry b臋dzie spe艂nia艂 zadanie podtrzymywania piersi. Mo偶na, a nawet trzeba masowa膰 i podci膮ga膰 kr贸tkie brodawki. Dzi臋ki tym czynno艣ciom brodawki uzyskaj膮 odpowiedni膮 d艂ugo艣膰.

Odpowiednio przygotowane piersi i prawid艂owe karmienie dziecka chroni膮 przed zapaleniem gruczo艂u sutkowego.

W przypadku zapalenia pozapo艂ogowego, dochodzi zazwyczaj do wt贸rnego nadka偶enia bakteryjnego w przypadku zastoju w przewodach mlecznych. Nieprawid艂owe wydzielanie w gruczole piersiowym pojawia si臋 zazwyczaj w efekcie zaburze艅 hormonalnych. Nadmiernie wysoki poziom prolaktyny, kt贸ry mo偶e mie膰 charakter przewlekaj膮cy si臋 lub przerywany, mo偶e by膰 spowodowany dzia艂aniem lek贸w, stresu lub hormon贸w. W efekcie pojawia si臋 wyciek z piersi, a je艣li wydzielina z jakich艣 powod贸w nie mo偶e znale藕膰 uj艣cia na zewn膮trz, dochodzi do zastoju i poszerzenia przewod贸w mlecznych.

Cz臋sto natomiast dochodzi do powstania zmian zapalnych w piersiach w wyniku stosowania przez kobiety implant贸w silikonowych. Badania wykaza艂y, 偶e silikon zachowuje si臋 w organizmie jak adjuwant - powoduje niespecyficzn膮 stymulacj臋 uk艂adu odporno艣ciowego i powstanie stanu zapalnego. W wielu wypadkach sztuczna korekcja piersi niesie ze sob膮 ryzyko usuwania implant贸w i powik艂a艅 w postaci zapalenia.

W niepo艂ogowym zapaleniu sutka zawsze konieczne jest badanie histopatologiczne miejsc chorobowo zmienionych w celu wykluczenia procesu nowotworowego. Wyciek krwisty z brodawki jest najcz臋艣ciej objawem brodawczaka lub licznych brodawczak贸w w przewodach mlecznych i niekiedy raka.

Objawy i leczenie

Jednym z pierwszych objaw贸w po艂ogowego zapalenia sutka jest zaczerwienienie sk贸ry nad zaj臋tym fragmentem piersi. Pojawia si臋 bolesno艣膰 miejscowa, zwi臋kszenie spoisto艣ci i obrz臋k. Czasami wyst臋puje gor膮czka i dreszcze. We wczesnym okresie zapalenia zwykle zastosowanie antybiotykoterapii oraz systematyczne udro偶nianie zatkanego przewodu poprzez przystawianie dziecka do piersi lub masa偶, prowadzi do szybkiego wyleczenia. W przeciwnym razie dochodzi do wytworzenia ropnia. Zgodnie z wytycznymi WHO, nale偶y pobra膰 mleko do badania bakteriologicznego i okre艣lenia antybiogramu, w przypadku braku poprawy po dw贸ch dniach stosowania empirycznej antybiotykoterapii, ale tak偶e w przypadku nawracaj膮cego zapalenia piersi, zapalenia piersi, do kt贸rego dosz艂o w trakcie hospitalizacji lub w ci臋偶kich przypadkach .

Przy s艂abo ss膮cym dziecku konieczne jest opr贸偶nianie gruczo艂u z mleka i odci膮ganie pokarmu. Niemowl臋 nale偶y cz臋sto przystawia膰 do piersi. Mo偶na zastosowa膰 ok艂ady z zimnych li艣ci kapusty. Je艣li zachodzi konieczno艣膰, poda膰 leki zmniejszaj膮ce gor膮czk臋, np. Paracetamol. Leki stosowa膰 jednak wy艂膮cznie po konsultacji lekarskiej oraz zgodnie z dawkowaniem okre艣lonym przez lekarza.

  • Nie wolno w trakcie karmienia niemowl臋cia przyjmowa膰 偶adnych preparat贸w na w艂asn膮 r臋k臋!
  • Wa偶ne jest kontynuowanie karmienia i cz臋stsze karmienie chor膮 piersi膮.
  • Nale偶y wykona膰 badania bakteriologiczne mleka w celu ustalenia typu bakterii oraz ich wra偶liwo艣ci na antybiotyki

W okresie przed zropieniem mo偶na podawa膰 leki hamuj膮ce laktacj臋 (bromokryptyna). Ropnie gruczo艂u sutkowego zazwyczaj maj膮 posta膰 sto偶ka, zwr贸conego podstaw膮 do 艣ciany klatki piersiowej. Na og贸艂 nie stwierdza si臋 powi臋kszenia w臋z艂贸w ch艂onnych pachy, natomiast mo偶e pojawia膰 si臋 gor膮czka, 偶ywa bolesno艣膰 uciskowa oraz samoistna. W niekt贸rych przypadkach mo偶e pojawia膰 si臋 objaw che艂botania. Ropnie, kt贸re s膮 zlokalizowane blisko sk贸ry, mog膮 ulec samoistnemu przebiciu i opr贸偶nieniu. Je偶eli ropie艅 jest du偶y, wielokomorowy, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Ropie艅 nacina si臋 pod kontrol膮 USG, lub je偶eli nie ma takiej mo偶liwo艣ci, w miejscu najwi臋kszej bolesno艣ci w znieczuleniu miejscowym. Istotne jest, aby dok艂adnie otworzy膰 jam臋 ropnia i rozerwa膰 wszystkie komory. Po otwarciu, prowadzi si臋 drena偶 ropnia przez osobne naci臋cie lub ran臋 pierwotn膮. Nale偶y pami臋ta膰 o stosowaniu antybiotykoterapii, najlepiej na podstawie antybiogramu z posiewu tre艣ci ropnej. Niestety w oko艂o 50% przypadk贸w dochodzi do zaniku laktacji.

W przypadku pozapo艂ogowego zapalenia sutka, wiod膮cym objawem jest bolesny, powierzchowny naciek na granicy otoczki brodawki sutkowej. Sk贸ra nad zmian膮 jest ocieplona i zaczerwieniona. Zmiany mog膮 ust膮pi膰 samoistnie lub doprowadzi膰 do powstania ropni. Dzieje si臋 tak w oko艂o 50% przypadk贸w.

Leczenie polega na nak艂uciu ropnia i pobraniu materia艂u do badania bakteriologicznego, a nast臋pnie antybiotykoterapia celowana. W niekt贸rych przypadkach konieczne jest naci臋cie i tamponowanie ropnia. Niekt贸re ropnie, kt贸re s膮 po艂o偶one w okolicy podsutkowej mog膮 przebi膰 si臋 samoistnie. Niestety schorzenie to cz臋sto nawraca (30% przypadk贸w), dlatego te偶 istotne jest znalezienie przyczyny nadmiernego wydzielania prolaktyny i mastopatii z rozszerzonymi przewodami mlecznymi .

W r贸偶nicowaniu zmian zapalnych sutka, nale偶y tak偶e wzi膮膰 pod uwag臋 nowotworowy charakter zmian – posta膰 zapaln膮 raka sutka i chorob臋 Pageta.

<< wstecz   dalej >>

Powy偶szy artyku艂 przeznaczony jest do cel贸w dydaktycznych i jest kompilacj膮 wiedzy zgromadzonej podczas wieloletniego do艣wiadczenia, cytat贸w z artyku艂贸w umieszczonych na innych stronach internetowych, w periodykach drukowanych oraz na wyk艂adach i prezentacjach wyg艂aszanych na konferencjach medycznych. Jednocze艣nie zaznaczam, 偶e nie roszcz臋 sobie praw autoskich do powy偶szego artyku艂u.

T膮 stron臋 odwiedzi艂o ju偶
8242007 os贸b